Jedzenie a erekcja: produkty badane przy zaburzeniach erekcji
Badania i źródła, z których korzystaliśmy, są wymienione na końcu. Tekst nie był konsultowany z lekarzem. Zasady redakcyjne
Produktów nazywanych „afrodyzjakami” jest mnóstwo. Które z nich naprawdę zbadano? Dla każdego sprawdzamy, jakie są badania i jak daleko sięgają.
Żaden produkt nie wykazał sam w sobie wpływu na erekcję. Badania łączą ją ze sposobem odżywiania: dużo warzyw, owoców, roślin strączkowych, orzechów, ryb i oliwy (dieta śródziemnomorska). W amerykańskim badaniu około 21 tys. mężczyzn ci poniżej 60. roku życia, którzy jedli najbardziej po śródziemnomorsku, mieli zaburzenia erekcji o 22% rzadziej. Dbanie o codzienne jedzenie jest bliższe wynikom badań niż jedzenie dużych ilości jednego produktu.
Spis treści
Tabela produktów
Jako „dużo” dowodów oznaczyliśmy sytuacje, w których są badania z grupą kontrolną albo duże, długie badania, a jako „mało”, gdy są głównie małe badania lub badania na zwierzętach i przepływie krwi.
| Produkt (składnik) | Co mówią badania | Dowody |
|---|---|---|
| Dieta śródziemnomorska (warzywa, strączki, ryby, oliwa) | Rzadziej ED u mężczyzn, którzy się tak odżywiają; w 2-letnim badaniu więcej osób z dobrym wynikiem funkcji erekcji | Dużo |
| Owoce jagodowe, cytrusy (flawonoidy) | U tych, którzy jedli ich najwięcej, ED o około 10% rzadziej | Średnio (badania obserwacyjne) |
| Ryby, kasze, warzywa i strączki (lżejsza kuchnia polska) | Składniki wspólne z dietą śródziemnomorską; badań samej kuchni polskiej prawie nie ma | Mało |
| Pistacje i inne orzechy (arginina, tłuszcze) | W małym badaniu z pistacjami wyniki wzrosły; w kontrolowanym badaniu zdrowych młodych mężczyzn brak różnic | Mało |
| Ostrygi, czerwone mięso, orzechy (cynk) | Związek z hormonami męskimi opisano przy niedoborze; nie wykazano, by zwiększanie cynku miało sens, gdy go nie brakuje | Mało |
| Arbuz, melon (cytrulina) | Małe badanie z suplementem cytruliny wykazało wyższe oceny twardości przy łagodnym ED; badań samych produktów prawie brak | Mało |
| Buraki, szpinak (azotany) | Wiele badań opisuje spadek ciśnienia; badań nad samym ED prawie nie ma | Dużo dla ciśnienia, mało dla ED |
| Czosnek, imbir, czekolada | Uchodzą za afrodyzjaki, ale prawie nie badano ich pod kątem ED czy erekcji | Prawie brak |
Najpierw cały sposób odżywiania
- Metoda
- Porównano grupę prowadzoną w kierunku diety śródziemnomorskiej (35 mężczyzn) z grupą, która dostała tylko ogólne porady (30 mężczyzn)
- Wyniki
- Po 2 latach wynik funkcji erekcji 22 punkty lub więcej miało 13 osób (37%) w grupie śródziemnomorskiej i 2 (7%) w grupie porównawczej
- Ograniczenia
- Małe badanie w jednym włoskim ośrodku, tylko mężczyźni z zespołem metabolicznym
Również w badaniu, w którym przez około 11 lat obserwowano 21 469 Amerykanów (Bauer i wsp., 2020), mężczyźni poniżej 60. roku życia odżywiający się najbardziej po śródziemnomorsku mieli o 22% mniejsze ryzyko ED niż ci najbardziej od tego odlegli. Wzwód zależy od napływu krwi do drobnych naczyń prącia, dlatego uważa się, że dieta dobra dla naczyń ma znaczenie także dla erekcji.
W praktyce: więcej warzyw, strączków i ryb, olej rzepakowy lub oliwa zamiast smalcu, kasze i pieczywo pełnoziarniste zamiast części białego, mniej wędlin, smażonych potraw i słodkich napojów.
Owoce i warzywa
W badaniu, w którym przez 10 lat obserwowano 25 096 Amerykanów (Cassidy i wsp., 2016), mężczyźni przyjmujący więcej antocyjanów, obecnych w borówkach i innych owocach jagodowych, oraz flawanonów, obecnych w pomarańczach i mandarynkach, mieli o około 10% mniejsze ryzyko ED niż ci, którzy przyjmowali ich mało. Osoby jedzące dużo owoców mogą jednak mieć też inne nawyki, np. więcej się ruszać, więc nie można przypisać wszystkiego samym owocom.
Orzechy
W badaniu 17 mężczyzn z ED, którzy przez 3 tygodnie jedli 100 g pistacji dziennie (Aldemir i wsp., 2011), wyniki funkcji erekcji wzrosły, ale nie było grupy kontrolnej. Natomiast w kontrolowanym badaniu zdrowych młodych mężczyzn, którzy codziennie jedli orzechy włoskie, migdały i laskowe (Salas-Huetos i wsp., 2019), nie stwierdzono różnic w funkcji erekcji. Realnie warto traktować orzechy jako część diety, nic więcej.
Składniki odżywcze
- Cynk: dużo go w ostrygach, wołowinie i wątróbce. Przy niedoborze opisano spadek hormonów męskich (Prasad i wsp., 1996).
- Cytrulina i arginina: aminokwasy obecne w arbuzie, melonie, mięsie, rybach i soi, biorące udział w rozszerzaniu naczyń. Istnieje małe badanie z suplementem cytruliny (Cormio i wsp., 2011).
- Azotany: dużo ich w burakach, szpinaku i rukoli; w organizmie zmieniają się w tlenek azotu, który rozszerza naczynia. Wiele badań dotyczy ciśnienia krwi (Siervo i wsp., 2013).
Zanim pomyślisz o suplementach, sprawdź, ile tych składników dostarczasz już z jedzeniem. Suplementy diety to żywność i nie zastępują leczenia.
Co ograniczyć
- Nadmiar alkoholu: utrudnia wzwód na bieżąco, a z czasem wpływa też na hormony i nerwy.
- Za dużo wędlin, smażonych potraw i słodkich napojów: obciążają masę ciała, poziom cukru i naczynia.
- Palenie: to nie jedzenie, ale uszkadza naczynia i uważa się, że jest silnie związane z ED.
Kiedy iść do lekarza
Jeśli problem utrzymuje się mimo zmiany diety albo erekcja nagle stała się trudna, zgłoś się do urologa, androloga lub lekarza rodzinnego. Zaburzenia erekcji mogą też sygnalizować cukrzycę, nadciśnienie lub choroby serca: jeśli w ostatnich badaniach wyszedł podwyższony cukier lub cholesterol, porusz to podczas tej samej wizyty.
Najczęstsze pytania
Co jeść, żeby wspierać erekcję?
W badaniach ważniejszy od pojedynczego produktu okazuje się cały sposób odżywiania. W długoletnim badaniu mężczyźni, których dieta była bliska śródziemnomorskiej (dużo warzyw, owoców, roślin strączkowych, orzechów, ryb i oliwy, mało czerwonego i przetworzonego mięsa), rzadziej mieli zaburzenia erekcji.
Czy orzechy pomagają przy zaburzeniach erekcji?
W badaniu 17 mężczyzn z ED, którzy przez 3 tygodnie jedli 100 g pistacji dziennie, wyniki funkcji erekcji wzrosły, ale nie było grupy kontrolnej. W kontrolowanym badaniu zdrowych młodych mężczyzn jedzących orzechy nie stwierdzono różnic w funkcji erekcji.
Czy istnieją afrodyzjaki w jedzeniu?
Żaden produkt nie wykazał sam w sobie wpływu na erekcję. Badania łączą ją raczej ze sposobem odżywiania w stylu śródziemnomorskim, z dużą ilością warzyw, owoców, roślin strączkowych, ryb i oliwy, oraz z połączeniem diety i ruchu w celu redukcji masy ciała. Stawianie na pojedyncze produkty, np. ostrygi czy czosnek, jest mniej zgodne z wynikami badań niż dbanie o codzienne jedzenie.
Czy warto brać suplementy na erekcję?
Badano składniki takie jak arginina i cytrulina, ale dużych, rzetelnych badań jest niewiele i nie zastępują one leków. Suplementy diety to żywność i nie zastępują leczenia. Jeśli już wybierasz, sięgaj po produkty z jasno podanym składem i dawką, a unikaj leków z nielegalnych źródeł w internecie i produktów o niepewnym składzie.
Źródła
- Bauer SR, et al. Association of Diet With Erectile Dysfunction Among Men in the Health Professionals Follow-up Study. JAMA Netw Open. 2020;3(11):e2021701. jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2772916
- Esposito K, et al. Mediterranean diet improves erectile function in subjects with the metabolic syndrome. Int J Impot Res. 2006;18(4):405-410. www.nature.com/articles/3901447
- Cassidy A, Franz M, Rimm EB. Dietary flavonoid intake and incidence of erectile dysfunction. Am J Clin Nutr. 2016;103(2):534-541. www.urotoday.com/recent-abstracts/men-s-health/erectile-dysf
- Aldemir M, et al. Pistachio diet improves erectile function parameters and serum lipid profiles in patients with erectile dysfunction. Int J Impot Res. 2011;23(1):32-38. naturalmedicinejournal.com/journal/pistachio-nuts-and-erecti
- Salas-Huetos A, et al. Effect of nut consumption on erectile and sexual function in healthy males: a secondary outcome analysis of the FERTINUTS randomized controlled trial. Nutrients. 2019;11(6):1372. nutritionfacts.org/video/mixed-nuts-put-to-the-test-for-erec
- Prasad AS, et al. Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults. Nutrition. 1996;12(5):344-348. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8875519/
- Cormio L, et al. Oral L-citrulline supplementation improves erection hardness in men with mild erectile dysfunction. Urology. 2011;77(1):119-122. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21195829/
- Siervo M, et al. Inorganic nitrate and beetroot juice supplementation reduces blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis. J Nutr. 2013;143(6):818-826. doi.org/10.3945/jn.112.170233