खानपान र इरेक्टाइल फङ्सन: अध्ययनमा देखिएका खानाहरू
प्रयोग गरिएका अध्ययन र स्रोत लेखको अन्त्यमा दिइएका छन्। लेखको कुनै डाक्टरले समीक्षा गरेका छैनन्। सम्पादकीय नीति
धेरै कुरालाई इरेक्सनका लागि राम्रो भनिन्छ। तीमध्ये कुनमा साँच्चै अनुसन्धान भएको छ? हरेक खानामा कुन अध्ययन छन् र तिनबाट कति थाहा हुन्छ, यहाँ हेर्नुहोस्।
खाएपछि इरेक्सन राम्रो बनाउने कुनै खाना प्रमाणित भएको छैन। अध्ययनमा सम्बन्ध खानाको समग्र ढाँचासँग देखिएको छ: तरकारी, फलफूल, दाल-गेडागुडी, ड्राइ फ्रुट, माछा र जैतूनको तेल धेरै (मेडिटेरेनियन डाइट)। अमेरिकाका करिब 21 हजार पुरुषको अध्ययनमा, मेडिटेरेनियन डाइटको सबैभन्दा नजिक खाने 60 वर्षमुनिका पुरुषमा ED 22% कम थियो। कुनै एउटा कुरा धेरै खानुभन्दा दैनिक खानाको समग्र ढाँचामा ध्यान दिनु अध्ययनका नतिजासँग बढी मिल्छ।
यस लेखमा
खानाहरूको सूची
तुलना समूह भएका ट्रायल वा ठूला लामो अध्ययन भएकालाई "बलियो" लेखिएको छ; मुख्य रूपमा साना अध्ययन वा जनावर/रक्तसञ्चारमा मात्र अध्ययन भएकालाई "सीमित"।
| खाना (तत्व) | अध्ययनमा के देखियो | प्रमाण |
|---|---|---|
| मेडिटेरेनियनजस्तो खानपान (तरकारी, गेडागुडी, माछा, जैतूनको तेल) | यस्तो खाने पुरुषमा ED कम थियो; 2 वर्षको एउटा ट्रायलमा धेरै जनाको इरेक्टाइल फङ्सन स्कोर राम्रो दायरामा पुग्यो | बलियो |
| बेरी र अमिला फल (फ्लेभोनोइड) | धेरै खाने पुरुषमा ED करिब 10% कम थियो | मध्यम (अवलोकनात्मक) |
| दाल, तरकारी, साग, माछा, कोदो-फापरजस्ता अन्न (नेपाली खानाका कुरा) | मेडिटेरेनियन डाइटसँग मिल्दाजुल्दा कुरा। नेपाली खानपानमा सिधै गरिएका अध्ययन कम छन् | सीमित |
| पिस्ता र अन्य ड्राइ फ्रुट (आर्जिनिन, बोसो) | पिस्ताको एउटा सानो अध्ययनमा स्कोर बढ्यो, तर स्वस्थ युवा पुरुषको तुलनात्मक ट्रायलमा कुनै फरक देखिएन | सीमित |
| सिपी (ओइस्टर), रातो मासु, ड्राइ फ्रुट, बीउ (जिंक) | कमी भएका मानिसमा पुरुष हर्मोनसँग सम्बन्ध देखियो। कमी नभएकालाई धेरै खाँदा फाइदा प्रमाणित छैन | सीमित |
| खरबुजा, तरबुजा (सिट्रुलिन) | एउटा सानो अध्ययनमा सिट्रुलिन सप्लिमेन्टसँग हल्का ED मा कडापनको मूल्याङ्कन बढ्यो। खानाका रूपमा लगभग अध्ययन छैन | सीमित |
| चुकन्दर, पालुङ्गो (नाइट्रेट) | रक्तचाप घटाउनेबारे धेरै अध्ययन छन्; ED मा लगभग छैनन् | रक्तचाप: बलियो; ED: सीमित |
| लसुन, मह, सिलाजित | परम्परागत रूपमा भनिन्छ, तर ED वा इरेक्सनमा लगभग कुनै अध्ययन छैन | लगभग छैन |
पहिले खानाको समग्र ढाँचा
- विधि
- मेडिटेरेनियन डाइट अपनाउन मार्गदर्शन पाएको समूह (35) लाई सामान्य खानपान सल्लाह मात्र पाएको समूह (30) सँग तुलना गरियो
- नतिजा
- 2 वर्षपछि 22 वा सोभन्दा बढी इरेक्टाइल फङ्सन स्कोर भएका मेडिटेरेनियन समूहमा 13 (37%) र तुलना समूहमा 2 (7%) थिए
- सीमा
- इटालीको एउटै केन्द्रमा गरिएको सानो ट्रायल, मेटाबोलिक सिन्ड्रोम भएका पुरुषमा मात्र
अमेरिकाका 21,469 पुरुषलाई करिब 11 वर्ष पछ्याएको अध्ययन (Bauer र अन्य, 2020) मा पनि, मेडिटेरेनियन डाइटको सबैभन्दा नजिक खाने 60 वर्षमुनिका पुरुषमा ED हुने दर सबैभन्दा टाढा हुनेको तुलनामा 22% कम थियो। लिङ्गका साना रक्तनलीमा रगत भरिँदा इरेक्सन हुन्छ, त्यसैले रक्तनलीमा कम भार पार्ने खाना इरेक्सनसँग पनि जोडिएको मानिन्छ।
नेपाली खानामा यसको अर्थ हुन सक्छ: दाल-भात-तरकारीमा दाल, गेडागुडी, साग-तरकारी र (खानेहरूका लागि) माछालाई बढी ठाउँ दिने, सेतो चामल वा मैदाको केही भाग कोदो, फापर, मकै वा ढिकी कुटेको चामलले बदल्ने, र तारेका खाजा, मिठाई र गुलिया पेय घटाउने। अचार, चाउचाउ र नुनिलो खाजाको नुन उच्च रक्तचापसँग जोडिएको छ, त्यसैले मात्रामा ध्यान दिनुहोस्।
फलफूल र तरकारी
अमेरिकाका 25,096 पुरुषलाई 10 वर्ष पछ्याएको अध्ययन (Cassidy र अन्य, 2016) मा, बेरीमा पाइने एन्थोसायनिन र सुन्तला-मौसमजस्ता अमिला फलमा पाइने फ्लेभानोन धेरै लिने पुरुषमा ED हुने दर कम लिनेको तुलनामा करिब 10% कम थियो। धेरै फलफूल खानेका अन्य बानी, जस्तै व्यायाम, पनि फरक हुन सक्छन्, त्यसैले यसलाई फलफूलको मात्र असर भन्न सकिँदैन।
ड्राइ फ्रुट
ED भएका 17 पुरुषले 3 हप्तासम्म दैनिक 100 ग्राम पिस्ता खाए, र अध्ययन (Aldemir र अन्य, 2011) मा इरेक्टाइल फङ्सन स्कोर बढेको भनियो। तर यसमा तुलना समूह थिएन। अर्कोतर्फ, स्वस्थ युवा पुरुषलाई दैनिक ओखर, बदाम र हेजलनट दिएको तुलनात्मक ट्रायल (Salas-Huetos र अन्य, 2019) मा इरेक्टाइल फङ्सनमा कुनै फरक देखिएन। ड्राइ फ्रुटलाई सन्तुलित खानाको एउटा भाग मान्नु बढी व्यावहारिक हुन्छ।
पोषक तत्वअनुसार
- जिंक: सिपी, रातो मासु, फर्सीको बीउ, दाल-गेडागुडी आदिमा हुन्छ। कमी हुँदा पुरुष हर्मोन घट्ने कुरा बताइएको छ (Prasad र अन्य, 1996)।
- सिट्रुलिन र आर्जिनिन: खरबुजा, तरबुजा, मासु, माछा र गेडागुडीमा पाइने एमिनो एसिड, जुन रक्तनली फैलिने प्रक्रियासँग जोडिएका छन्। सिट्रुलिन सप्लिमेन्टमा एउटा सानो अध्ययन छ (Cormio र अन्य, 2011)।
- नाइट्रेट: चुकन्दर, पालुङ्गो आदिमा धेरै हुन्छ; शरीरमा यसले नाइट्रिक अक्साइड बनाउँछ, जसले रक्तनली फैलाउँछ। रक्तचापमा धेरै अध्ययन छन् (Siervo र अन्य, 2013)।
सप्लिमेन्ट लिनुअघि खानाबाट तपाईंलाई कति पुगिरहेको छ हेर्नुहोस्। सप्लिमेन्ट खाद्य उत्पादन हुन् र उपचारको ठाउँ लिँदैनन्।
के घटाउने
- धेरै रक्सी: त्यही बेला इरेक्सन गाह्रो बनाउँछ, र लामो समयमा पुरुष हर्मोन र स्नायुमा पनि असर गर्छ।
- तारेका खाजा, मिठाई, गुलिया पेय र प्रशोधित मासु धेरै मात्रामा: यी तौल, रगतको चिनी र रक्तनलीसँग जोडिएका छन्।
- सुर्तीजन्य पदार्थ (चुरोट, बिँडी, सुर्ती, गुट्खा): यो खाना होइन, तर रक्तनलीलाई हानि गर्छ र ED सँग यसको गहिरो सम्बन्ध मानिन्छ।
डाक्टरकहाँ कहिले जाने
खानपान बदलेपछि पनि चिन्ता रहिरह्यो, वा इरेक्सन अचानक गाह्रो भयो भने युरोलोजिस्टसँग कुरा गर्नुहोस्। ED मधुमेह, उच्च रक्तचाप वा मुटुरोगको प्रारम्भिक संकेत पनि हुन सक्छ। स्वास्थ्य जाँचमा रगतको चिनी वा कोलेस्टेरोल बढी आएको छ भने त्यसबारे पनि सँगै कुरा गर्नुहोस्।
धेरैले सोध्ने प्रश्न
इरेक्सनका लागि कुन खाना राम्रो हो?
अध्ययनमा सम्बन्ध कुनै एउटा खानेकुराभन्दा पूरै खानपानको ढाँचासँग बताइएको छ। एक लामो अध्ययनमा, जसको खाना मेडिटेरेनियन डाइटजस्तो थियो (तरकारी, फलफूल, दाल-गेडागुडी, ड्राइ फ्रुट, माछा, जैतुनको तेल बढी; रातो मासु र प्रशोधित मासु कम), तिनमा ED कम भेटियो। दाल, तरकारी, साग र माछा भएको नेपाली खानामा पनि यससँग मिल्दाजुल्दा कुरा हुन्छन्।
के ड्राइ फ्रुटले ED मा सहयोग गर्छ?
ED भएका 17 पुरुषले 3 हप्तासम्म दैनिक 100 ग्राम पिस्ता खाँदा अध्ययनमा इरेक्टाइल फङ्सन स्कोर बढेको बताइयो। तर त्यसमा कुनै तुलना समूह थिएन। स्वस्थ युवा पुरुषमा गरिएको तुलनासहितको ट्रायलमा ड्राइ फ्रुट खाँदा इरेक्टाइल फङ्सनमा कुनै फरक देखिएन।
के कुनै खास खाना इरेक्सनका लागि राम्रो मान्न सकिन्छ?
खाँदा इरेक्सन राम्रो हुने कुनै खाना प्रमाणित भएको छैन। अध्ययनमा सम्बन्ध तरकारी, फलफूल, दाल-गेडागुडी, माछा र जैतुनको तेल भएको मेडिटेरेनियनजस्तो खानपानसँग, र तौल घटाउने खानपान र व्यायामको मेलसँग बताइएको छ। कुनै एउटा खास कुरामा भर पर्नुभन्दा दैनिक पूरै खानामा ध्यान दिनु अध्ययनका नतिजाको बढी नजिक हुन्छ।
के इरेक्सनका लागि सप्लिमेन्ट लिनुपर्छ?
आर्जिनिन र सिट्रुलिनजस्ता तत्वमा अध्ययन भएका छन्, तर ठूला र भरपर्दा अध्ययन थोरै छन्। सप्लिमेन्ट खाद्य उत्पादन हुन् र उपचारको ठाउँ लिँदैनन्। लिनै परे तत्व र मात्रा स्पष्ट लेखिएको उत्पादन छान्नुहोस्, र पुर्जाबिनाका "शक्तिवर्धक औषधि" वा अज्ञात तत्व भएका उत्पादनबाट टाढा रहनुहोस्।
स्रोत
- Bauer SR, et al. Association of Diet With Erectile Dysfunction Among Men in the Health Professionals Follow-up Study. JAMA Netw Open. 2020;3(11):e2021701. jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2772916
- Esposito K, et al. Mediterranean diet improves erectile function in subjects with the metabolic syndrome. Int J Impot Res. 2006;18(4):405-410. www.nature.com/articles/3901447
- Cassidy A, Franz M, Rimm EB. Dietary flavonoid intake and incidence of erectile dysfunction. Am J Clin Nutr. 2016;103(2):534-541. www.urotoday.com/recent-abstracts/men-s-health/erectile-dysf
- Aldemir M, et al. Pistachio diet improves erectile function parameters and serum lipid profiles in patients with erectile dysfunction. Int J Impot Res. 2011;23(1):32-38. naturalmedicinejournal.com/journal/pistachio-nuts-and-erecti
- Salas-Huetos A, et al. Effect of nut consumption on erectile and sexual function in healthy males: a secondary outcome analysis of the FERTINUTS randomized controlled trial. Nutrients. 2019;11(6):1372. nutritionfacts.org/video/mixed-nuts-put-to-the-test-for-erec
- Prasad AS, et al. Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults. Nutrition. 1996;12(5):344-348. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8875519/
- Cormio L, et al. Oral L-citrulline supplementation improves erection hardness in men with mild erectile dysfunction. Urology. 2011;77(1):119-122. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21195829/
- Siervo M, et al. Inorganic nitrate and beetroot juice supplementation reduces blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis. J Nutr. 2013;143(6):818-826. doi.org/10.3945/jn.112.170233