Тамак-аш жана эректилдик функция: изилдөөлөр тамактануу жана ЭД жөнүндө эмне дейт
Колдонулган изилдөөлөр жана булактар аягында келтирилген. Дарыгер тарабынан текшерилген эмес. Редакциялык саясат
Эркектик күчтү көтөрөт деп айтылган тамак-аштар көп. Алардын кайсынысы чындыгында изилденген? Төмөндө ар бир тамак-аш, анын артындагы изилдөө жана ал канчалык ишенимдүү экени.
Эрекцияны өзү эле күчөткөн бир да тамак далилденген эмес. Изилдөөлөр эректилдик функция менен байланыштырганы – тамактануу үлгүсү: жашылча, жемиш, буурчак өсүмдүктөрү, жаңгак, балык жана зайтун майы көп болгон тамактануу (Жер Ортолук деңиз үлгүсү). 21 000ге жакын эркек катышкан америкалык изилдөөдө тамактануусу бул үлгүгө эң жакын болгон 60 жашка чейинки эркектерде ЭД 22%га аз болгон. Бир тамакты көп жегенден көрө, күнүмдүк тамактанууну оңдоо изилдөөлөргө көбүрөөк туура келет.
Мазмуну
Тамак-аштар бир караганда
«Күчтүү» далил – контролдук сыноолор же ири узак мөөнөттүү изилдөөлөр; «чектелген» – негизинен чакан изилдөөлөр, же жаныбарларда, же кан агымы гана изилденген.
| Тамак-аш (азык заты) | Изилдөөлөр эмнени тапкан | Далил |
|---|---|---|
| Жер Ортолук деңиз үлгүсүндөгү тамактануу (жашылча, буурчак, балык, зайтун майы) | Ушундай тамактанган эркектерде ЭД азыраак; 2 жылдык сыноодо эректилдик функция көрсөткүчү жакшы болгон эркектер көбүрөөк | Күчтүү |
| Мөмө-жемиштер жана цитрус жемиштери (флавоноиддер) | Эң көп жеген эркектерде ЭД болжол менен 10%га аз | Орточо (байкоо изилдөөсү) |
| Пистачио жана башка жаңгактар (аргинин, майлар) | Пистачио боюнча чакан изилдөөдө көрсөткүч жогорулаган; дени сак жаш эркектердеги контролдук сыноодо айырма жок | Чектелген |
| Устрица, кызыл эт, жаңгак (цинк) | Цинки жетишпеген эркектерде эркек гормону менен байланыштуу; жетиштүү алган эркектерге көбүрөөк пайдалуу экени далилденген эмес | Чектелген |
| Дарбыз, коон (цитруллин) | Цитруллин кошумчасы боюнча чакан изилдөө жеңил ЭДде эрекция катуураак болгонун билдирген; тамактын өзү дээрлик изилденген эмес | Чектелген |
| Кызылча, шпинат (нитраттар) | Көп изилдөөлөрдө кан басым төмөндөгөн; ЭДнин өзү боюнча изилдөөлөр дээрлик жок | Кан басым үчүн күчтүү, ЭД үчүн чектелген |
| Сарымсак жана башка салттуу «эркектик» тамактар | Илгертен бери атагы бар, бирок ЭД же эрекция боюнча изилдөөлөр дээрлик жок | Дээрлик жок |
Адегенде жалпы тамактанууну караңыз
- Ыкма
- Жер Ортолук деңиз үлгүсүнө өтүү боюнча жетектелген топту (35 эркек) жалпы тамактануу кеңешин гана алган топ (30 эркек) менен салыштырышкан
- Натыйжа
- 2 жылдан кийин Жер Ортолук деңиз тобунда 13 эркектин (37%) эректилдик функция көрсөткүчү 22 же андан жогору болгон, салыштыруу тобунда 2 эркек (7%)
- Чектөө
- Италиядагы бир борбордо жүргүзүлгөн чакан сыноо, метаболикалык синдрому бар эркектер гана
21 469 америкалык эркекти болжол менен 11 жыл байкаган изилдөөдө (Bauer жана кесиптештери, 2020) тамактануусу Жер Ортолук деңиз үлгүсүнө эң жакын болгон 60 жашка чейинки эркектерде ЭД пайда болуу ыктымалдыгы андан эң алыс болгондорго караганда 22%га аз болгон. Эрекция жыныс мүчөсүнүн ичке кан тамырларына кандын агып келишине көз каранды, ошондуктан кан тамырлар үчүн пайдалуу тамактануу эрекция үчүн да маанилүү деп эсептелет.
Жемиш жана жашылча
25 096 америкалык эркекти 10 жыл байкаган изилдөөдө (Cassidy жана кесиптештери, 2016) антоцианиндерди (кара бүлдүркөн жана башка мөмөлөрдө) жана флаванондорду (апельсин жана башка цитрус жемиштеринде) эң көп жеген эркектерде ЭД пайда болуу ыктымалдыгы эң аз жегендерге караганда болжол менен 10%га аз болгон. Жемишти көп жеген эркектер көнүгүү сыяктуу башка адаттары боюнча да айырмаланышы мүмкүн, ошондуктан муну жемишке гана байланыштырууга болбойт.
Жаңгактар
ЭДси бар 17 эркек 3 жума бою күнүнө 100 г пистачио жеген изилдөөдө (Aldemir жана кесиптештери, 2011) эректилдик функция көрсөткүчтөрү жогорулаган, бирок салыштыруу тобу болгон эмес. Дени сак жаш эркектер күн сайын грек жаңгагын, бадамды жана мисте жаңгагын жеген контролдук сыноодо (Salas-Huetos жана кесиптештери, 2019) эректилдик функцияда айырма болгон эмес. Жаңгакты туура тамактануунун бир бөлүгү катары кароо реалдуураак.
Азык заттары боюнча
- Цинк: устрицада, уй этинде жана боордо көп. Цинктин жетишсиздиги эркек гормонунун төмөндүгү менен байланыштырылган (Prasad жана кесиптештери, 1996).
- Цитруллин жана аргинин: дарбызда, коондо, этте, балыкта жана соядагы аминокислоталар. Алар кан тамырлардын кеңейишине катышат. Жеңил ЭДси бар 24 эркек катышкан чакан изилдөө цитруллин кошумчасы менен эрекция катуураак болгонун билдирген (Cormio жана кесиптештери, 2011).
- Нитраттар: кызылчада жана шпинат сыяктуу жалбырактуу көк жашылчаларда бар. Дене аларды кан тамырларды кеңейткен азот кычкылына айландырат; алар кан басымдын төмөндөшү менен байланыштырылган (Siervo жана кесиптештери, 2013).
Кошумчалар жөнүндө ойлонуудан мурун, тамактан канча алып жатканыңызды караңыз. Кошумчалар – тамак-аш продуктулары жана дарылоону алмаштырбайт.
Эмнени азайтуу керек
- Көп ичүү: ал ошол учурда эрекцияны кыйындатат жана убакыт өткөн сайын эркек гормондоруна жана нервдерге таасир этет.
- Кайра иштетилген этти, куурулган тамакты жана таттуу суусундуктарды көп колдонуу: булар салмакка, кандагы кантка жана кан тамырларга таасир этет.
- Тамеки: тамак эмес, бирок кан тамырларды бузат жана ЭД менен күчтүү байланыштуу.
Качан дарыгерге кайрылуу керек
Эгер тамактанууну өзгөрткөндөн кийин да көйгөй уланса же эрекция күтүлбөгөн жерден кыйындаса, урологго, эркектердин ден соолугу боюнча клиникага же өз дарыгериңизге кайрылыңыз. ЭД кант диабетинин, жогорку кан басымдын же жүрөк оорусунун белгиси болушу мүмкүн. Эгер медициналык текшерүүдө кандагы кант же холестерин боюнча эскертүү болсо, аны да ошол эле учурда айтыңыз.
Көп берилүүчү суроолор
Кайсы тамак-аштар эрекция үчүн пайдалуу?
Изилдөөлөр бир гана тамакка эмес, жалпы тамактануу үлгүсүнө көңүл бурат. Узак мөөнөттүү изилдөөдө тамактануусу Жер Ортолук деңиз үлгүсүнө жакын эркектерде, башкача айтканда, жашылча, жемиш, буурчак өсүмдүктөрү, жаңгак, балык жана зайтун майы көп, кызыл жана кайра иштетилген эт аз болгондо, ЭД азыраак болгон.
Жаңгак ЭДге пайдалуубу?
ЭДси бар 17 эркек 3 жума бою күнүнө 100 г пистачио жеген изилдөөдө эректилдик функция көрсөткүчтөрү жогорулаган, бирок салыштыруу тобу болгон эмес. Дени сак жаш эркектер күн сайын аралаш жаңгак жеген контролдук сыноодо эректилдик функцияда айырма болгон эмес.
Эркектик күчтү көтөргөн тамак-аштар барбы?
Эрекцияны өзү эле күчөткөн бир да тамак далилденген эмес. Изилдөөлөр эректилдик функция менен байланыштырганы – Жер Ортолук деңиз үлгүсүнө жакын тамактануу жана салмак таштоо үчүн тамактануу менен көнүгүү. Устрицага же башка бир тамакка таянгандан көрө, күнүмдүк тамактанууну оңдоо изилдөөлөргө көбүрөөк туура келет.
Эрекция үчүн кошумчаларды ичүү керекпи?
Аргинин жана цитруллин сыяктуу заттар изилденген, бирок ири, ишенимдүү изилдөөлөр аз, жана кошумчалар дарыны алмаштырбайт. Эгер ичсеңиз, курамы жана өлчөмү так жазылган продуктуну тандаңыз, ал эми каттоосу жок дарылардан же курамы белгисиз продуктулардан качыңыз.
Булактар
- Bauer SR, et al. Association of Diet With Erectile Dysfunction Among Men in the Health Professionals Follow-up Study. JAMA Netw Open. 2020;3(11):e2021701. jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2772916
- Esposito K, et al. Mediterranean diet improves erectile function in subjects with the metabolic syndrome. Int J Impot Res. 2006;18(4):405-410. www.nature.com/articles/3901447
- Cassidy A, Franz M, Rimm EB. Dietary flavonoid intake and incidence of erectile dysfunction. Am J Clin Nutr. 2016;103(2):534-541. www.urotoday.com/recent-abstracts/men-s-health/erectile-dysf
- Aldemir M, et al. Pistachio diet improves erectile function parameters and serum lipid profiles in patients with erectile dysfunction. Int J Impot Res. 2011;23(1):32-38. naturalmedicinejournal.com/journal/pistachio-nuts-and-erecti
- Salas-Huetos A, et al. Effect of nut consumption on erectile and sexual function in healthy males: a secondary outcome analysis of the FERTINUTS randomized controlled trial. Nutrients. 2019;11(6):1372. nutritionfacts.org/video/mixed-nuts-put-to-the-test-for-erec
- Prasad AS, et al. Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults. Nutrition. 1996;12(5):344-348. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8875519/
- Cormio L, et al. Oral L-citrulline supplementation improves erection hardness in men with mild erectile dysfunction. Urology. 2011;77(1):119-122. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21195829/
- Siervo M, et al. Inorganic nitrate and beetroot juice supplementation reduces blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis. J Nutr. 2013;143(6):818-826. doi.org/10.3945/jn.112.170233