Oziq-ovqat va erektil funksiya: tadqiqotlar ovqatlanish va ED haqida nima deydi
Foydalanilgan tadqiqotlar va manbalar oxirida keltirilgan. Shifokor tomonidan tekshirilmagan. Tahririyat siyosati
Erkaklik quvvatini oshiradi deyiladigan oziq-ovqatlar koʻp. Ulardan qaysilari haqiqatan oʻrganilgan? Quyida har bir oziq-ovqat, uning ortidagi tadqiqot va u qanchalik ishonchli ekani.
Erektsiyani oʻzi kuchaytiradigan birorta oziq-ovqat isbotlanmagan. Tadqiqotlar erektil funksiya bilan bogʻlagani – ovqatlanish tarzi: sabzavot, meva, dukkaklilar, yongʻoq, baliq va zaytun moyi koʻp boʻlgan ovqatlanish (Oʻrta yer dengizi tarzi). 21 000 ga yaqin erkak ishtirok etgan amerikalik tadqiqotda ovqatlanishi bu tarzga eng yaqin boʻlgan 60 yoshgacha boʻlgan erkaklarda ED 22 foizga kam boʻlgan. Bitta oziq-ovqatni koʻp yeyishdan koʻra kundalik ovqatlanishni toʻgʻrilash tadqiqotlarga koʻproq mos keladi.
Mundarija
Oziq-ovqatlar bir qarashda
«Kuchli» dalil – nazoratli sinovlar yoki yirik uzoq muddatli tadqiqotlar; «cheklangan» – asosan kichik tadqiqotlar, yoki hayvonlarda, yoki faqat qon oqimi oʻrganilgan.
| Oziq-ovqat (ozuqa moddasi) | Tadqiqotlar nimani aniqlagan | Dalil |
|---|---|---|
| Oʻrta yer dengizi tarzidagi ovqatlanish (sabzavot, dukkaklilar, baliq, zaytun moyi) | Shunday ovqatlanadigan erkaklarda ED kamroq; 2 yillik sinovda erektil funksiya koʻrsatkichi yaxshi boʻlgan erkaklar koʻproq | Kuchli |
| Rezavorlar va sitrus mevalar (flavonoidlar) | Eng koʻp yegan erkaklarda ED taxminan 10 foizga kam | Oʻrtacha (kuzatuv) |
| Pista va boshqa yongʻoqlar (arginin, yogʻlar) | Pista boʻyicha kichik tadqiqotda koʻrsatkich oshgan; sogʻlom yosh erkaklardagi nazoratli sinovda farq yoʻq | Cheklangan |
| Ustritsa, qizil goʻsht, yongʻoq (rux) | Ruxi yetishmaydigan erkaklarda erkak gormoni bilan bogʻliq; yetarli oladigan erkaklarga koʻproq foydasi isbotlanmagan | Cheklangan |
| Tarvuz, qovun (sitrullin) | Sitrullin qoʻshimchasi boʻyicha kichik tadqiqot yengil EDda erektsiya qattiqroq boʻlganini xabar qilgan; oziq-ovqatning oʻzi deyarli oʻrganilmagan | Cheklangan |
| Lavlagi, ismaloq (nitratlar) | Koʻp tadqiqotlarda qon bosimi pasaygan; EDning oʻzi boʻyicha tadqiqotlar deyarli yoʻq | Qon bosimi uchun kuchli, ED uchun cheklangan |
| Sarimsoq va boshqa anʼanaviy «erkaklik» taomlari | Qadimdan shuhrati bor, lekin ED yoki erektsiya boʻyicha tadqiqotlar deyarli yoʻq | Deyarli yoʻq |
Avvalo umumiy ovqatlanishga qarang
- Usul
- Oʻrta yer dengizi tarziga oʻtish boʻyicha yoʻl-yoʻriq olgan guruh (35 erkak) faqat umumiy ovqatlanish maslahati olgan guruh (30 erkak) bilan taqqoslangan
- Natija
- 2 yildan keyin Oʻrta yer dengizi guruhida 13 erkakning (37%) erektil funksiya koʻrsatkichi 22 yoki undan yuqori boʻlgan, taqqoslash guruhida 2 erkak (7%)
- Cheklov
- Italiyadagi bitta markazda oʻtkazilgan kichik sinov, faqat metabolik sindromi bor erkaklar
21 469 amerikalik erkakni taxminan 11 yil kuzatgan tadqiqotda (Bauer va hammualliflar, 2020) ovqatlanishi Oʻrta yer dengizi tarziga eng yaqin boʻlgan 60 yoshgacha boʻlgan erkaklarda ED paydo boʻlish ehtimoli undan eng uzoq boʻlganlarga qaraganda 22 foizga kam boʻlgan. Erektsiya jinsiy olatning ingichka qon tomirlariga qon oqib kelishiga bogʻliq, shuning uchun qon tomirlar uchun foydali ovqatlanish erektsiya uchun ham muhim deb hisoblanadi.
Meva va sabzavotlar
25 096 amerikalik erkakni 10 yil kuzatgan tadqiqotda (Cassidy va hammualliflar, 2016) antotsianinlarni (chernika va boshqa rezavorlarda) va flavanonlarni (apelsin va boshqa sitrus mevalarda) eng koʻp isteʼmol qilgan erkaklarda ED paydo boʻlish ehtimoli eng kam isteʼmol qilganlarga qaraganda taxminan 10 foizga kam boʻlgan. Meva koʻp yeydigan erkaklar mashq kabi boshqa odatlari bilan ham farq qilishi mumkin, shuning uchun buni faqat mevaga bogʻlab boʻlmaydi.
Yongʻoqlar
EDsi bor 17 erkak 3 hafta davomida kuniga 100 g pista yegan tadqiqotda (Aldemir va hammualliflar, 2011) erektil funksiya koʻrsatkichlari oshgan, lekin taqqoslash guruhi boʻlmagan. Sogʻlom yosh erkaklar har kuni yongʻoq, bodom va funduq yegan nazoratli sinovda (Salas-Huetos va hammualliflar, 2019) erektil funksiyada farq boʻlmagan. Yongʻoqni toʻgʻri ovqatlanishning bir qismi deb bilish realroq.
Ozuqa moddalari boʻyicha
- Rux: ustritsa, mol goʻshti va jigarda koʻp. Rux yetishmasligi erkak gormoni pastligi bilan bogʻlangan (Prasad va hammualliflar, 1996).
- Sitrullin va arginin: tarvuz, qovun, goʻsht, baliq va soyadagi aminokislotalar. Ular qon tomirlarning kengayishida ishtirok etadi. Yengil EDsi bor 24 erkak ishtirok etgan kichik tadqiqot sitrullin qoʻshimchasi bilan erektsiya qattiqroq boʻlganini xabar qilgan (Cormio va hammualliflar, 2011).
- Nitratlar: lavlagi va ismaloq kabi bargli koʻkatlarda bor. Tana ularni qon tomirlarni kengaytiradigan azot oksidiga aylantiradi; ular qon bosimining pasayishi bilan bogʻlangan (Siervo va hammualliflar, 2013).
Qoʻshimchalar haqida oʻylashdan oldin ovqatdan qancha olayotganingizga qarang. Qoʻshimchalar – oziq-ovqat mahsulotlari va davolanishning oʻrnini bosmaydi.
Nimani kamaytirish kerak
- Koʻp ichish: u oʻsha paytda erektsiyani qiyinlashtiradi va vaqt oʻtishi bilan erkak gormonlari va nervlarga taʼsir qiladi.
- Qayta ishlangan goʻsht, qovurilgan taom va shirin ichimliklarni koʻp isteʼmol qilish: bular vazn, qondagi qand va qon tomirlarga taʼsir qiladi.
- Chekish: oziq-ovqat emas, lekin qon tomirlarni shikastlaydi va ED bilan kuchli bogʻliq.
Qachon shifokorga murojaat qilish kerak
Agar ovqatlanishni oʻzgartirgandan keyin ham muammo davom etsa yoki erektsiya toʻsatdan qiyinlashsa, urologga, erkaklar salomatligi klinikasiga yoki oʻz shifokoringizga murojaat qiling. ED qandli diabet, yuqori qon bosimi yoki yurak kasalligining belgisi boʻlishi mumkin. Agar tibbiy koʻrikda qondagi qand yoki xolesterin boʻyicha ogohlantirish boʻlgan boʻlsa, buni ham shu bilan birga ayting.
Koʻp beriladigan savollar
Qaysi oziq-ovqatlar erektsiya uchun foydali?
Tadqiqotlar bitta oziq-ovqatga emas, umumiy ovqatlanish tarziga eʼtibor qaratadi. Uzoq muddatli tadqiqotda ovqatlanishi Oʻrta yer dengizi tarziga yaqin boʻlgan, yaʼni sabzavot, meva, dukkaklilar, yongʻoq, baliq va zaytun moyi koʻp, qizil va qayta ishlangan goʻsht kam boʻlgan erkaklarda ED kamroq boʻlgan.
Yongʻoq EDga foydalimi?
EDsi bor 17 erkak 3 hafta davomida kuniga 100 g pista yegan tadqiqotda erektil funksiya koʻrsatkichlari oshgan, lekin taqqoslash guruhi boʻlmagan. Sogʻlom yosh erkaklar har kuni aralash yongʻoq yegan nazoratli sinovda erektil funksiyada farq boʻlmagan.
Erkaklik quvvatini oshiradigan oziq-ovqatlar bormi?
Erektsiyani oʻzi kuchaytiradigan birorta oziq-ovqat isbotlanmagan. Tadqiqotlar erektil funksiya bilan bogʻlagani – Oʻrta yer dengizi tarziga yaqin ovqatlanish va vazn yoʻqotish uchun ovqatlanish bilan mashqlar. Ustritsa yoki boshqa bitta oziq-ovqatga tayanishdan koʻra kundalik ovqatlanishni toʻgʻrilash tadqiqotlarga koʻproq mos keladi.
Erektsiya uchun qoʻshimchalar ichish kerakmi?
Arginin va sitrullin kabi moddalar oʻrganilgan, lekin yirik, ishonchli tadqiqotlar kam, va qoʻshimchalar dorining oʻrnini bosmaydi. Agar ichsangiz, tarkibi va miqdori aniq yozilgan mahsulotni tanlang, roʻyxatdan oʻtmagan dorilar yoki tarkibi nomaʼlum mahsulotlardan qoching.
Manbalar
- Bauer SR, et al. Association of Diet With Erectile Dysfunction Among Men in the Health Professionals Follow-up Study. JAMA Netw Open. 2020;3(11):e2021701. jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2772916
- Esposito K, et al. Mediterranean diet improves erectile function in subjects with the metabolic syndrome. Int J Impot Res. 2006;18(4):405-410. www.nature.com/articles/3901447
- Cassidy A, Franz M, Rimm EB. Dietary flavonoid intake and incidence of erectile dysfunction. Am J Clin Nutr. 2016;103(2):534-541. www.urotoday.com/recent-abstracts/men-s-health/erectile-dysf
- Aldemir M, et al. Pistachio diet improves erectile function parameters and serum lipid profiles in patients with erectile dysfunction. Int J Impot Res. 2011;23(1):32-38. naturalmedicinejournal.com/journal/pistachio-nuts-and-erecti
- Salas-Huetos A, et al. Effect of nut consumption on erectile and sexual function in healthy males: a secondary outcome analysis of the FERTINUTS randomized controlled trial. Nutrients. 2019;11(6):1372. nutritionfacts.org/video/mixed-nuts-put-to-the-test-for-erec
- Prasad AS, et al. Zinc status and serum testosterone levels of healthy adults. Nutrition. 1996;12(5):344-348. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8875519/
- Cormio L, et al. Oral L-citrulline supplementation improves erection hardness in men with mild erectile dysfunction. Urology. 2011;77(1):119-122. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21195829/
- Siervo M, et al. Inorganic nitrate and beetroot juice supplementation reduces blood pressure in adults: a systematic review and meta-analysis. J Nutr. 2013;143(6):818-826. doi.org/10.3945/jn.112.170233