Men's Core ल्याबMen's Core Labनिःशुल्क एप
ED र इरेक्सन

इरेक्टाइल डिस्फङ्सन (ED) के हो? अर्थ, इरेक्सन कसरी हुन्छ र 4 कारण

अद्यावधिक 5 स्रोत7 मिनेटमा पढ्नुहोस्Men's Core ल्याब सम्पादकीय टोली

प्रयोग गरिएका अध्ययन र स्रोत लेखको अन्त्यमा दिइएका छन्। लेखको कुनै डाक्टरले समीक्षा गरेका छैनन्। सम्पादकीय नीति

ED भनेको "इरेक्सन पटक्कै नहुनु" मात्र होइन। पर्याप्त कडा नहुनु वा बीचमै खुकुलो हुनु पनि यसैमा पर्छ। यहाँ इरेक्सन कसरी हुन्छ, मुख्य कारण के हुन् र उमेरको के भूमिका छ, बुझौं।

मुख्य कुरा

इरेक्टाइल डिस्फङ्सन (ED) भनेको सन्तोषजनक यौनसम्पर्कका लागि पर्याप्त इरेक्सन नआउनु वा टिक्न नसक्नु, र यो बारम्बार हुनु हो। कारणलाई मानसिक, शारीरिक (रक्तनली, स्नायु, हर्मोन), मिश्रित र औषधिसँग जोडिएको गरी बाँडिन्छ। अमेरिकाको MMAS अध्ययनमा 40 देखि 70 वर्षका 52% पुरुषले कुनै हदसम्म ED भएको बताए, र ED मुटु र रक्तनलीको रोगको संकेत पनि हुन सक्छ।

यस लेखमा
  1. ED को अर्थ
  2. इरेक्सन कसरी हुन्छ
  3. 4 कारण
  4. यो कति सामान्य छ?
  5. स्वास्थ्यको एउटा संकेत
  6. विकल्पहरू
  7. डाक्टरकहाँ कहिले जाने
  8. धेरैले सोध्ने प्रश्न
  9. स्रोत
  10. यो पनि पढ्नुहोस्

ED को अर्थ

ED अंग्रेजीको Erectile Dysfunction को छोटो रूप हो, जसलाई नेपालीमा लिङ्ग उत्तेजित नहुने समस्या पनि भनिन्छ। यसको अर्थ सन्तोषजनक यौनसम्पर्कका लागि पर्याप्त इरेक्सन पाउन वा कायम राख्न कठिनाइ हो। इरेक्सन पटक्कै नहुनु मात्र होइन, यी अवस्था पनि यसैमा पर्छन्:

  • इरेक्सन हुन्छ, तर योनिप्रवेशका लागि पर्याप्त कडा हुँदैन
  • यौनसम्पर्कको बीचमै कडापन जान्छ
  • कहिले इरेक्सन हुन्छ, कहिले हुँदैन

इरेक्सन कसरी हुन्छ

इरेक्सन मस्तिष्क, स्नायु, रक्तनली र मांसपेशी क्रमैसँग काम गर्दा हुन्छ।

  1. यौन उत्तेजना हुँदा मस्तिष्कबाट स्नायुहुँदै लिङ्गसम्म संकेत पुग्छ।
  2. लिङ्गभित्रको स्पन्जजस्तो तन्तु (कर्पोरा क्याभर्नोसा) मा रक्तनली फैलिन्छन् र रगत भरिन्छ।
  3. फुलेको तन्तुले शिरा (भेन) थिच्छ, रगत कम बाहिर निस्कन्छ र कडापन कायम रहन्छ। लिङ्गको जरावरिपरिका पेल्भिक फ्लोर मांसपेशीले पनि यसमा सहयोग गर्ने मानिन्छ।

यीमध्ये कुनै पनि चरणमा गडबडी भए ED हुन सक्छ।

4 कारण

मानसिक

आत्तिनु, चिन्ता, तनाव, डिप्रेसन वा सम्बन्धका समस्या। बिहान इरेक्सन हुन्छ तर यौनसम्पर्कको बेला मात्र समस्या आउँछ भने मानसिक कारण हुन सक्छन्।

शारीरिक

शरीरको रोग वा परिवर्तन: उच्च रक्तचाप, मधुमेह वा उच्च कोलेस्टेरोलले रक्तनली मा परिवर्तन, शल्यक्रिया वा मेरुदण्डको रोगले स्नायु मा क्षति, र पुरुष हर्मोन (टेस्टोस्टेरोन) को कमी। उमेरसँगै बढ्ने ED प्रायः रक्तनलीको परिवर्तनसँग जोडिएको हुन्छ।

मिश्रित

मन र शरीर दुवैको भूमिका। प्रायः कुनै शारीरिक कारणले इरेक्सन गाह्रो बनाउँछ, त्यसपछि "फेरि असफल होला" भन्ने डर पनि थपिन्छ।

औषधिसँग जोडिएको

रक्तचाप, डिप्रेसन वा प्रोस्टेटका केही औषधिले गर्दा हुन सक्छ। आफैं औषधि नछोड्नुहोस्; औषधि लेख्ने डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस्।

यो कति सामान्य छ?

म्यासाचुसेट्स मेल एजिङ स्टडी (MMAS)Feldman र अन्य1994J Urol
1,29040-70 वर्षका पुरुष
52%कुनै हदसम्म ED
5% देखि 15%पूर्ण ED (40 र 70 वर्षमा)
नतिजा
हल्कादेखि पूर्णसम्म मिलाएर 52% ले ED बताए; पूर्ण ED 40 वर्षमा करिब 5% बाट 70 वर्षमा करिब 15% पुग्यो
सीमा
अमेरिकाको एउटा क्षेत्रको प्रश्नावली, क्लिनिकल जाँचबाट निदान होइन

उमेरसँगै बढ्छ, तर युवामा पनि असामान्य होइन। उमेरसँगको सम्बन्धबारे तलका लेखमा थप जानकारी छ।

स्वास्थ्यको एउटा संकेत

ED र पछि हुने मुटु तथा रक्तनलीको रोगThompson र अन्य2005JAMA
9,45755 वर्षमाथिका पुरुष
~7 वर्षनिगरानी
25%बढी जोखिम
नतिजा
नयाँ ED भएकामा पछि मुटु र रक्तनलीको रोगको जोखिम करिब 25% बढी थियो
सीमा
प्रोस्टेट क्यान्सर रोकथामको एक ट्रायलका सहभागीको अध्ययन; यसको अर्थ ED ले रोग निम्त्याउँछ भन्ने होइन

लिङ्गका धमनी मुटुका धमनीभन्दा साँघुरा हुन्छन्, त्यसैले धमनी कडा हुँदाको असर त्यहाँ पहिले देखिने मानिन्छ। ED देखिए त्यसलाई रक्तचाप, सुगर र कोलेस्टेरोल जाँच गराउने मौका ठान्नुहोस्।

विकल्पहरू

ED का लागि डाक्टरबाट हुने उपचार पनि छन्, र आफैं गर्न सकिने जीवनशैली परिवर्तन पनि।

डाक्टरसँग कुन कुरामा कुरा गर्ने

  • खाने औषधि: इरेक्सनमा सहयोग गर्ने औषधि (PDE5 इन्हिबिटर) सामान्यतया प्रयोग हुन्छन्। केही रोग वा अरू औषधिसँग यी खान मिल्दैन, त्यसैले डाक्टरको जाँच जरुरी छ।
  • अरू विकल्प: भ्याकुम उपकरण, लिङ्गमा सुई, शल्यक्रिया। कारणअनुसार डाक्टरसँग मिलेर तय गरिन्छ।
  • मूल रोगको उपचार: मधुमेह, उच्च रक्तचाप वा हर्मोनको कमी छ भने त्यसको पनि उपचार गरिन्छ।

आफैं के गर्न सकिन्छ

  • पेल्भिक फ्लोर तालिम: 55 पुरुषको एक र्यान्डमाइज्ड ट्रायलमा (Dorey र अन्य, 2004), 3 महिना तालिम गरेको समूहका 40% पुरुषको इरेक्टाइल फङ्सन मूल्याङ्कन सामान्य आयो।
  • एरोबिक व्यायाम: अध्ययनहरूको एक समीक्षामा (Gerbild र अन्य, 2018) धेरै अध्ययनमा हप्तामा 4 पटक 40 मिनेटको मध्यमदेखि तीव्र व्यायाम करिब 6 महिना गरिएको थियो।
  • तौल, खानपान र धूमपान छोड्ने: मोटोपना भएका 110 पुरुषको ट्रायलमा (Esposito र अन्य, 2004) 2 वर्ष जीवनशैली बदलेको समूहका 31% पुरुषको इरेक्टाइल फङ्सन स्कोर सामान्य दायरामा थियो।

डाक्टरकहाँ कहिले जाने

ED रहिरहे, अचानक सुरु भएको भए, बिहानको इरेक्सन लगभग बन्द भएको भए, मधुमेह, उच्च रक्तचाप वा उच्च कोलेस्टेरोल भए, वा छाती दुख्ने वा सास फुल्ने भए युरोलोजिस्ट वा आफ्नो डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।

धेरैले सोध्ने प्रश्न

इरेक्टाइल डिस्फङ्सन (ED) भनेको के हो?

इरेक्टाइल डिस्फङ्सन (ED) भनेको सन्तोषजनक यौनसम्पर्कका लागि पर्याप्त इरेक्सन बारम्बार आउन नसक्नु वा टिक्न नसक्नु हो। इरेक्सन पटक्कै नहुनु मात्र होइन, पर्याप्त कडा नहुनु वा बीचमै खुकुलो हुनु पनि यसैमा पर्छ।

ED कुन उमेरदेखि बढी हुन थाल्छ?

उमेरसँगै बढ्छ, तर युवामा पनि असामान्य होइन। अमेरिकाको म्यासाचुसेट्स मेल एजिङ स्टडी (MMAS) मा 40 देखि 70 वर्षका 1,290 पुरुषमध्ये 52% ले कुनै न कुनै हदसम्म ED भएको बताए। युवामा प्रायः आत्तिनु र थकानजस्ता मानसिक कारण हुन्छन्, तर कुनै शारीरिक रोग पनि लुकेको हुन सक्छ।

के ED अर्को रोगको संकेत हुन सक्छ?

हुन सक्छ। 55 वर्षमाथिका करिब 9,000 अमेरिकी पुरुषलाई करिब 7 वर्ष पछ्याएको अध्ययनले (Thompson र अन्य, 2005) नयाँ ED भएकामा पछि मुटु र रक्तनलीको रोगको जोखिम करिब 25% बढी भएको बतायो। लिङ्गका धमनी साँघुरा हुने भएकाले धमनी कडा हुँदाको असर त्यहाँ पहिले देखिन सक्छ।

के व्यायाम र जीवनशैलीको ED सँग सम्बन्ध छ?

एरोबिक व्यायाम (हप्तामा करिब 160 मिनेट), पेल्भिक फ्लोर तालिम, र तौल घटाउन खानपान र व्यायाममा अनुसन्धान भएको छ। मोटोपना भएका 110 पुरुषको एक र्यान्डमाइज्ड ट्रायलमा (Esposito र अन्य, 2004), 2 वर्ष जीवनशैली बदलेको समूहका करिब एक-तिहाइ पुरुषको इरेक्टाइल फङ्सन स्कोर सामान्य दायरामा थियो। तर ED मुटुरोगको संकेत पनि हुन सक्ने भएकाले पहिले डाक्टरबाट कारण पत्ता लगाउनु जरुरी छ।

स्रोत

  1. Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
  2. Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
  3. Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
  4. Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
  5. Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354

यो पनि पढ्नुहोस्