Rối loạn cương dương (RLCD): định nghĩa, cơ chế cương, 4 nhóm nguyên nhân và tuổi tác
Các nghiên cứu và nguồn được sử dụng nằm ở cuối bài. Chưa được bác sĩ thẩm định. Chính sách biên tập
Rối loạn cương dương không chỉ là hoàn toàn không cương. Cương không đủ cứng, hoặc bị mềm giữa chừng khi quan hệ, cũng được tính, và trong một nghiên cứu lớn ở Mỹ, khoảng một nửa nam giới 40 đến 70 tuổi báo cáo có ở một mức độ nào đó. Dưới đây là cơ chế cương, các nguyên nhân chính và mối liên quan với tuổi tác.

Rối loạn cương dương (RLCD) là tình trạng lặp đi lặp lại không thể cương hoặc không duy trì được độ cương đủ cứng cho một cuộc quan hệ thỏa mãn. Nguyên nhân chia thành 4 nhóm: tâm lý, thực thể (mạch máu, thần kinh, nội tiết), hỗn hợp và do thuốc. Trong Massachusetts Male Aging Study, 52% nam giới 40 đến 70 tuổi báo cáo có RLCD ở một mức độ nào đó, và RLCD có thể là dấu hiệu sớm của bệnh tim mạch.
Mục lục
Định nghĩa rối loạn cương dương
RLCD thường được mô tả là tình trạng lặp đi lặp lại không thể cương hoặc không duy trì được độ cương đủ cho một cuộc quan hệ thỏa mãn. Không chỉ là hoàn toàn không cương, mà còn bao gồm:
- có cương nhưng không đủ cứng để đưa vào
- bị mềm giữa chừng khi quan hệ
- lúc được lúc không
Cơ chế cương
Sự cương xảy ra khi não, thần kinh, mạch máu và cơ hoạt động theo trình tự.
- Kích thích tình dục gửi tín hiệu từ não qua dây thần kinh đến dương vật.
- Trong mô xốp bên trong dương vật (thể hang), mạch máu giãn ra và máu chảy vào.
- Mô căng phồng ép các tĩnh mạch, khiến máu khó thoát ra và dương vật giữ được độ cứng. Cơ sàn chậu quanh gốc dương vật cũng được cho là góp phần.
Nếu bất kỳ bước nào hoạt động không tốt, RLCD có thể xảy ra.
4 nhóm nguyên nhân
Tâm lý
Hồi hộp, lo âu, căng thẳng, trầm cảm hoặc vấn đề trong mối quan hệ. Nếu bạn vẫn cương vào buổi sáng nhưng không thành công khi quan hệ, yếu tố tâm lý có thể đang đóng vai trò.
Thực thể
Những thay đổi trong cơ thể: thay đổi mạch máu do tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc mỡ máu cao; tổn thương thần kinh do phẫu thuật hoặc bệnh tủy sống; hoặc nội tiết tố nam (testosterone) thấp. Phần lớn RLCD tăng theo tuổi được cho là liên quan đến thay đổi mạch máu.
Hỗn hợp
Cả cơ thể và tâm lý đều tham gia. Kiểu thường gặp: nguyên nhân thực thể khiến cương khó hơn, rồi nỗi sợ "lại thất bại" làm tình trạng nặng thêm.
Do thuốc
Một số thuốc huyết áp, thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc tuyến tiền liệt có thể gây RLCD. Đừng tự ngưng thuốc; hãy trao đổi với bác sĩ đã kê đơn.
Rối loạn cương dương phổ biến đến mức nào?
- Kết quả
- RLCD phổ biến và tăng theo tuổi; RLCD hoàn toàn ở tuổi 70 nhiều gấp khoảng 3 lần ở tuổi 40
- Hạn chế
- Dựa trên bảng hỏi ở một khu vực của Mỹ cuối thập niên 1980, không phải khám bởi bác sĩ
RLCD không chỉ là chuyện của người lớn tuổi; nam giới trẻ cũng có thể bị.
Dấu hiệu của bệnh khác
- Kết quả
- Nam giới bắt đầu bị RLCD có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn khoảng 25% so với người không bị
- Hạn chế
- Người tham gia đến từ một thử nghiệm phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt; điều này không có nghĩa RLCD gây ra bệnh tim
Mạch máu ở dương vật nhỏ hơn mạch máu tim, nên tình trạng xơ vữa được cho là có thể biểu hiện ở đó sớm hơn. Nếu bạn bị RLCD, hãy coi đó là dịp để kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
Các lựa chọn cho rối loạn cương dương
Có những lựa chọn từ bác sĩ và có những thay đổi thói quen bạn có thể tự làm.
Những gì có thể trao đổi với bác sĩ
- Thuốc uống: thuốc hỗ trợ cương (nhóm ức chế PDE5) được dùng phổ biến theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc không an toàn cho tất cả mọi người, tùy bệnh lý và các thuốc khác đang dùng, nên cần được bác sĩ kiểm tra trước.
- Các cách khác: dụng cụ hút chân không, tiêm vào dương vật hoặc phẫu thuật, được chọn cùng bác sĩ tùy theo nguyên nhân.
- Kiểm soát bệnh nền: đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc nội tiết tố thấp được xử lý song song.
Những gì bạn có thể tự làm
- Tập cơ sàn chậu: trong một thử nghiệm ngẫu nhiên trên 55 nam giới (Dorey và cộng sự, 2004), 40% nhóm tập trong 3 tháng có điểm chức năng cương trở về mức bình thường.
- Tập aerobic: trong một tổng quan nghiên cứu (Gerbild và cộng sự, 2018), nhiều nghiên cứu dùng mức tập vừa đến nặng 40 phút, 4 lần mỗi tuần, trong khoảng 6 tháng.
- Cân nặng, ăn uống và bỏ thuốc lá: trong một thử nghiệm trên 110 nam giới béo phì (Esposito và cộng sự, 2004), 31% nhóm thay đổi lối sống trong 2 năm có điểm chức năng cương trong khoảng bình thường.
Khi nào nên đi khám
Hãy hỏi ý kiến bác sĩ nam khoa, tiết niệu hoặc bác sĩ của bạn nếu RLCD kéo dài, xuất hiện đột ngột, gần như không còn cương buổi sáng, bạn có đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc mỡ máu cao, hoặc bị đau ngực hay khó thở.
Câu hỏi thường gặp
Rối loạn cương dương nghĩa là gì?
Rối loạn cương dương (RLCD) là tình trạng lặp đi lặp lại không thể cương hoặc không thể duy trì độ cương đủ cứng cho một cuộc quan hệ thỏa mãn. Không chỉ là hoàn toàn không cương: cương không đủ cứng, hoặc bị mềm giữa chừng khi quan hệ, cũng được tính.
Rối loạn cương dương thường gặp từ tuổi nào?
RLCD gặp nhiều hơn khi tuổi càng cao, nhưng nam giới trẻ cũng có thể bị. Trong nghiên cứu Massachusetts Male Aging Study trên 1.290 nam giới 40 đến 70 tuổi, 52% báo cáo có RLCD ở một mức độ nào đó, và RLCD hoàn toàn tăng từ khoảng 5% ở tuổi 40 lên khoảng 15% ở tuổi 70. Ở nam giới trẻ, hồi hộp và mệt mỏi thường đóng vai trò, nhưng cũng có thể có nguyên nhân thực thể.
Rối loạn cương dương có thể là dấu hiệu của bệnh khác không?
Có thể. Một nghiên cứu theo dõi khoảng 9.000 nam giới Mỹ từ 55 tuổi trở lên trong 7 năm (Thompson và cộng sự, 2005) báo cáo rằng những người bắt đầu bị RLCD có nguy cơ mắc bệnh tim mạch sau đó cao hơn khoảng 25%. Mạch máu ở dương vật nhỏ, nên tình trạng xơ vữa mạch máu có thể biểu hiện ở đó sớm hơn.
Tập thể dục và thay đổi lối sống có liên quan gì đến rối loạn cương dương?
Những gì đã được nghiên cứu gồm tập aerobic (khoảng 160 phút mỗi tuần), tập cơ sàn chậu, và giảm cân bằng ăn uống và vận động. Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên trên 110 nam giới béo phì (Esposito và cộng sự, 2004), khoảng một phần ba nhóm thay đổi lối sống có điểm chức năng cương trong khoảng bình thường sau 2 năm. RLCD cũng có thể là dấu hiệu sớm của bệnh tim mạch, vì vậy hãy để bác sĩ kiểm tra nguyên nhân trước.
Nguồn tham khảo
- Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
- Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
- Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
- Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
- Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354