इरेक्टाइल डिसफंक्शन (ED) म्हणजे काय? अर्थ, इरेक्शन कसे होते आणि 4 कारणे
वापरलेले अभ्यास आणि स्रोत लेखाच्या शेवटी दिले आहेत. या लेखाचे डॉक्टरांकडून पुनरावलोकन झालेले नाही. संपादकीय धोरण
ED म्हणजे फक्त "इरेक्शन अजिबात न होणे" नव्हे. पुरेसा ताठपणा न येणे किंवा मध्येच शिथिल होणे हेही त्यात येते. इरेक्शन कसे होते, मुख्य कारणे कोणती आणि वयाची भूमिका काय, हे इथे समजून घेऊ.

इरेक्टाइल डिसफंक्शन (ED) म्हणजे समाधानकारक संभोगासाठी पुरेसे इरेक्शन न येणे किंवा टिकून न राहणे, आणि हे वारंवार होणे. कारणे मानसिक, शारीरिक (रक्तवाहिन्या, नसा, हार्मोन), मिश्र आणि औषधांशी संबंधित अशी विभागली जातात. अमेरिकेच्या MMAS अभ्यासात 40 ते 70 वयाच्या 52% पुरुषांनी काही प्रमाणात ED नोंदवले, आणि ED हृदय व रक्तवाहिन्यांच्या आजाराचे लक्षणही असू शकते.
या लेखात
ED चा अर्थ
ED हे इंग्रजी Erectile Dysfunction चे संक्षिप्त रूप आहे. याचा अर्थ समाधानकारक संभोगासाठी पुरेसे इरेक्शन मिळवण्यात किंवा टिकवण्यात अडचण. यात इरेक्शन अजिबात न होणे एवढेच नाही, तर या स्थितीही येतात:
- इरेक्शन होते, पण प्रवेशासाठी पुरेसे ताठ नसते
- संभोगाच्या मध्येच ताठपणा जातो
- कधी इरेक्शन होते, कधी नाही
इरेक्शन कसे होते
इरेक्शन मेंदू, नसा, रक्तवाहिन्या आणि स्नायू एकामागोमाग काम केल्याने होते.
- लैंगिक उत्तेजना झाल्यावर मेंदूकडून नसांमार्फत लिंगापर्यंत संदेश जातो.
- लिंगातील स्पंजसारख्या ऊतींमध्ये (कॉर्पोरा कॅव्हर्नोसा) रक्तवाहिन्या रुंदावतात आणि रक्त भरते.
- फुगलेल्या ऊती शिरांवर दाब देतात, रक्त कमी बाहेर जाते आणि ताठपणा टिकतो. लिंगाच्या मुळाभोवतीचे पेल्विक फ्लोअर स्नायूही यात मदत करतात असे मानले जाते.
यांपैकी कोणत्याही टप्प्यात बिघाड झाला तर ED होऊ शकते.
4 कारणे
मानसिक
घबराट, काळजी, ताण, नैराश्य किंवा नात्यातील अडचणी. सकाळी इरेक्शन होत असेल पण संबंधाच्या वेळीच अडचण येत असेल, तर मानसिक कारणे असू शकतात.
शारीरिक
शरीरातील आजार किंवा बदल: उच्च रक्तदाब, मधुमेह किंवा जास्त कोलेस्टेरॉलमुळे रक्तवाहिन्यांमध्ये बदल, शस्त्रक्रिया किंवा मणक्याच्या आजारामुळे नसांना इजा, आणि पुरुष हार्मोन (टेस्टोस्टेरॉन) कमी होणे. वयाबरोबर वाढणारे ED बहुधा रक्तवाहिन्यांतील बदलांशी जोडलेले असते.
मिश्र
मन आणि शरीर दोन्हींची भूमिका. अनेकदा एखादे शारीरिक कारण इरेक्शन कठीण करते, आणि मग "पुन्हा अपयश येईल" ही भीतीही जोडली जाते.
औषधांशी संबंधित
रक्तदाब, नैराश्य किंवा प्रोस्टेटच्या औषधांसारख्या औषधांमुळे होऊ शकते. स्वतःहून औषध बंद करू नका; ज्या डॉक्टरांनी औषध लिहून दिले त्यांच्याशी बोला.
हे किती सामान्य आहे?
- निकाल
- सौम्य ते पूर्ण मिळून 52% जणांनी ED नोंदवले; पूर्ण ED 40 व्या वर्षी सुमारे 5% वरून 70 व्या वर्षी सुमारे 15% झाले
- मर्यादा
- अमेरिकेतील एका भागातील प्रश्नावली, क्लिनिकल तपासणीने निदान नाही
वयाबरोबर ते वाढते, पण तरुणांमध्येही असामान्य नाही. वयाशी असलेल्या संबंधाची अधिक माहिती खालील लेखांत आहे.
आरोग्याचा एक संकेत
- निकाल
- ज्यांना नव्याने ED झाले, त्यांच्यात पुढे हृदय आणि रक्तवाहिन्यांच्या आजाराचा धोका सुमारे 25% जास्त होता
- मर्यादा
- प्रोस्टेट कर्करोग प्रतिबंधाच्या एका ट्रायलमधील सहभागींचा अभ्यास; याचा अर्थ ED मुळे आजार होतो असा नाही
लिंगातील धमन्या हृदयाच्या धमन्यांपेक्षा बारीक असतात, त्यामुळे धमन्या कडक होण्याचा परिणाम तिथे आधी दिसतो असे मानले जाते. तुम्हाला ED जाणवत असेल, तर रक्तदाब, साखर आणि कोलेस्टेरॉल तपासून घेण्याची संधी म्हणून याकडे पाहा.
पर्याय
ED साठी डॉक्टरांकडील उपचारही आहेत आणि तुम्ही स्वतः करू शकता असे जीवनशैलीतील बदलही.
डॉक्टरांशी कोणत्या गोष्टींवर बोलावे
- तोंडाने घ्यायची औषधे: इरेक्शनला मदत करणारी औषधे (PDE5 इनहिबिटर) सामान्यपणे वापरली जातात. काही आजारांत किंवा इतर औषधांसोबत ती घेता येत नाहीत, म्हणून डॉक्टरांची तपासणी आवश्यक आहे.
- इतर पर्याय: व्हॅक्यूम उपकरण, लिंगात इंजेक्शन, शस्त्रक्रिया. कारणानुसार डॉक्टरांसोबत ठरवले जातात.
- मूळ आजारावर उपचार: मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा हार्मोनची कमतरता असेल तर त्यावरही उपचार केले जातात.
तुम्ही स्वतः काय करू शकता
- पेल्विक फ्लोअर प्रशिक्षण: 55 पुरुषांच्या एका रँडमाइज्ड ट्रायलमध्ये (Dorey व इतर, 2004), 3 महिने प्रशिक्षण घेतलेल्या गटातील 40% पुरुषांचे इरेक्टाइल फंक्शन मूल्यांकन सामान्य आले.
- एरोबिक व्यायाम: अभ्यासांच्या एका आढाव्यात (Gerbild व इतर, 2018) अनेक अभ्यासांत आठवड्यातून 4 वेळा 40 मिनिटांचा मध्यम ते तीव्र व्यायाम सुमारे 6 महिने केला गेला.
- वजन, आहार आणि धूम्रपान सोडणे: स्थूलता असलेल्या 110 पुरुषांच्या ट्रायलमध्ये (Esposito व इतर, 2004) 2 वर्षे जीवनशैली बदललेल्या गटातील 31% पुरुषांचे इरेक्टाइल फंक्शन स्कोअर सामान्य श्रेणीत होते.
डॉक्टरांना केव्हा भेटावे
ED कायम राहिले, अचानक सुरू झाले, सकाळचे इरेक्शन जवळजवळ बंद झाले, तुम्हाला मधुमेह, उच्च रक्तदाब किंवा जास्त कोलेस्टेरॉल असेल, किंवा छातीत दुखत असेल किंवा धाप लागत असेल, तर युरोलॉजिस्ट किंवा तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना भेटा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
इरेक्टाइल डिसफंक्शन (ED) म्हणजे काय?
इरेक्टाइल डिसफंक्शन (ED) म्हणजे समाधानकारक संभोगासाठी पुरेसे इरेक्शन वारंवार न येणे किंवा टिकून न राहणे. यात इरेक्शन अजिबात न होणे एवढेच नाही, तर पुरेसा ताठपणा न येणे किंवा मध्येच शिथिल होणे हेही येते.
ED कोणत्या वयापासून जास्त दिसते?
वयाबरोबर ते वाढते, पण तरुणांमध्येही ते असामान्य नाही. अमेरिकेच्या मॅसेच्युसेट्स मेल एजिंग स्टडीमध्ये (MMAS) 40 ते 70 वयाच्या 1,290 पुरुषांपैकी 52% पुरुषांनी कोणत्या ना कोणत्या प्रमाणात ED नोंदवले. तरुणांमध्ये बहुधा घबराट आणि थकवा अशी मानसिक कारणे असतात, पण एखादा शारीरिक आजारही लपलेला असू शकतो.
ED दुसऱ्या आजाराचे लक्षण असू शकते का?
असू शकते. 55 वर्षांवरील सुमारे 9,000 अमेरिकन पुरुषांचा सुमारे 7 वर्षे पाठपुरावा करणाऱ्या अभ्यासात (Thompson व इतर, 2005) असे नोंदवले गेले की ज्यांना नव्याने ED झाले, त्यांच्यात पुढे हृदय आणि रक्तवाहिन्यांच्या आजाराचा धोका सुमारे 25% जास्त होता. लिंगातील धमन्या बारीक असतात, त्यामुळे धमन्या कडक होण्याचा परिणाम तिथे आधी दिसू शकतो.
व्यायाम आणि जीवनशैलीचा ED शी संबंध आहे का?
एरोबिक व्यायाम (आठवड्याला सुमारे 160 मिनिटे), पेल्विक फ्लोअर प्रशिक्षण, आणि वजन कमी करण्यासाठी आहार व व्यायाम यांवर संशोधन झाले आहे. स्थूलता असलेल्या 110 पुरुषांच्या एका रँडमाइज्ड ट्रायलमध्ये (Esposito व इतर, 2004), 2 वर्षे जीवनशैली बदललेल्या गटातील सुमारे एक-तृतीयांश पुरुषांचे इरेक्टाइल फंक्शन स्कोअर सामान्य श्रेणीत होते. तरीही ED हृदयविकाराचे लक्षण असू शकते, म्हणून आधी डॉक्टरांकडून कारण जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
संदर्भ
- Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
- Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
- Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
- Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
- Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354