Wat is een erectiestoornis? Hoe een erectie werkt, 4 soorten oorzaken en leeftijd
De onderzoeken en bronnen die we gebruikten, staan onderaan. Niet gecontroleerd door een arts. Redactioneel beleid
Een erectiestoornis gaat niet alleen over helemaal geen erectie. Erecties die niet stevig genoeg zijn, of die halverwege verslappen, tellen ook mee. In een groot Amerikaans onderzoek meldde ongeveer de helft van de mannen van 40 tot 70 jaar er een of andere mate van. Zo werkt een erectie, dit zijn de belangrijkste oorzaken en zo speelt leeftijd mee.
Een erectiestoornis (ED) betekent dat je steeds opnieuw geen erectie krijgt of houdt die stevig genoeg is voor bevredigende seks. De oorzaken vallen in vier groepen: psychisch, lichamelijk (bloedvaten, zenuwen, hormonen), gemengd en door medicijnen. In de Massachusetts Male Aging Study meldde 52% van de mannen van 40 tot 70 jaar een of andere mate van erectieproblemen, en ze kunnen een vroeg teken zijn van hart- en vaatziekten.
Inhoud
Wat een erectiestoornis is
ED staat voor erectiele disfunctie, in het Nederlands meestal erectiestoornis of erectieproblemen. Meestal wordt het omschreven als steeds opnieuw geen erectie kunnen krijgen of houden die stevig genoeg is voor bevredigende seks. Het gaat niet alleen om helemaal geen erectie. Het omvat ook:
- wel een erectie krijgen, maar niet stevig genoeg om binnen te gaan
- halverwege stevigheid verliezen (je erectie verliezen tijdens de seks)
- erecties die de ene keer wel en de andere keer niet lukken
Hoe een erectie werkt
Een erectie ontstaat als hersenen, zenuwen, bloedvaten en spieren na elkaar hun werk doen.
- Seksuele prikkels sturen signalen van de hersenen via de zenuwen naar de penis.
- In het sponsachtige weefsel in de penis (de zwellichamen) ontspannen de bloedvaten en stroomt er bloed in.
- Het opgezwollen weefsel drukt op de aders, zodat het bloed niet makkelijk wegstroomt en de penis stevig blijft. De bekkenbodemspieren rond de basis van de penis spelen daarbij waarschijnlijk ook een rol.
Werkt een van deze stappen niet goed, dan kunnen erectieproblemen ontstaan.
4 soorten oorzaken
Psychisch
Zenuwen, angst, stress, depressie of relatieproblemen. Heb je nog wel ochtenderecties, maar lukt het niet tijdens de seks, dan kunnen psychische factoren meespelen.
Lichamelijk
Veranderingen in het lichaam: veranderingen in de bloedvaten door hoge bloeddruk, diabetes of een hoog cholesterol; schade aan de zenuwen door een operatie of aandoeningen van de wervelkolom; of een laag mannelijk hormoon (testosteron). De meeste erectieproblemen die met de leeftijd vaker voorkomen, hebben waarschijnlijk met de bloedvaten te maken.
Gemengd
Lichaam en geest spelen allebei mee. Een veelvoorkomend patroon: een lichamelijke oorzaak maakt erecties moeilijker, en de angst dat het ‘weer misgaat’ komt daar nog bij.
Door medicijnen
Sommige medicijnen tegen hoge bloeddruk, depressie of prostaatklachten kunnen erectieproblemen geven. Stop niet op eigen houtje met een medicijn; overleg met de arts die het voorschreef.
Hoe vaak komen erectieproblemen voor?
- Resultaat
- Erectieproblemen kwamen vaak voor en namen toe met de leeftijd; volledige erectiestoornis werd tussen 40 en 70 jaar ongeveer drie keer zo vaak
- Beperking
- Gebaseerd op vragenlijsten in één Amerikaanse regio eind jaren tachtig, niet op lichamelijk onderzoek
Erectieproblemen zijn niet alleen iets van oudere mannen: ook jongere mannen krijgen ermee te maken.
Erectieproblemen als teken van een andere ziekte
- Resultaat
- Mannen die erectieproblemen kregen, hadden ongeveer 25% meer kans op latere hart- en vaatziekten dan mannen zonder
- Beperking
- De mannen deden mee aan een onderzoek naar het voorkomen van prostaatkanker; het betekent niet dat erectieproblemen hartziekten veroorzaken
De slagaders in de penis zijn smaller dan die van het hart, dus aderverkalking laat zich daar waarschijnlijk het eerst zien. Merk je erectieproblemen, zie dat dan als reden om je bloeddruk, bloedsuiker en cholesterol te laten controleren.
Opties bij erectieproblemen
Er zijn medische opties en leefstijlveranderingen waar je zelf mee aan de slag kunt.
Wat een arts kan bespreken
- Tabletten: medicijnen die erecties ondersteunen (PDE5-remmers) worden veel gebruikt. Ze zijn niet voor iedereen veilig, afhankelijk van je gezondheid en andere medicijnen, dus een arts moet dat eerst nagaan.
- Andere methoden: vacuümpompen, injecties in de penis of een operatie, samen met je arts gekozen op basis van de oorzaak.
- De onderliggende aandoening behandelen: diabetes, hoge bloeddruk of een laag hormoon worden daarnaast aangepakt.
Waar je zelf mee aan de slag kunt
- Bekkenbodemtraining: in een gerandomiseerd onderzoek bij 55 mannen (Dorey e.a., 2004) had 40% van de groep die 3 maanden trainde weer erectiescores in het normale bereik.
- Duursport: in een overzicht van onderzoeken (Gerbild e.a., 2018) gebruikten veel onderzoeken matig tot intensief bewegen, 40 minuten, 4 keer per week, gedurende ongeveer 6 maanden.
- Gewicht, voeding en niet roken: in een onderzoek bij 110 mannen met obesitas (Esposito e.a., 2004) had 31% van de groep die 2 jaar lang zijn leefstijl veranderde erectiescores in het normale bereik.
Wanneer naar de huisarts
Ga naar je huisarts of een uroloog als de erectieproblemen aanhouden of plotseling begonnen, als ochtenderecties bijna zijn verdwenen, als je diabetes, hoge bloeddruk of een hoog cholesterol hebt, of als je pijn op de borst of kortademigheid hebt.
Veelgestelde vragen
Wat betekent ED?
ED (erectiele disfunctie, erectiestoornis) betekent dat je steeds opnieuw geen erectie krijgt of houdt die stevig genoeg is voor bevredigende seks. Het gaat niet alleen om helemaal geen erectie: erecties die niet hard genoeg zijn, of die halverwege verslappen, tellen ook mee.
Vanaf welke leeftijd komen erectieproblemen vaak voor?
Ze komen vaker voor naarmate je ouder wordt, maar ook jongere mannen krijgen ermee te maken. In de Massachusetts Male Aging Study bij 1.290 mannen van 40 tot 70 jaar meldde 52% een of andere mate van erectieproblemen, en volledige erectiestoornis steeg van ongeveer 5% op 40-jarige leeftijd naar ongeveer 15% op 70-jarige leeftijd. Bij jongere mannen spelen zenuwen en vermoeidheid vaak mee, maar er kan ook een lichamelijke oorzaak achter zitten.
Kunnen erectieproblemen wijzen op een ander gezondheidsprobleem?
Dat kan. Een onderzoek dat ongeveer 9.000 Amerikaanse mannen van 55 jaar en ouder 7 jaar volgde (Thompson e.a., 2005), meldde dat mannen die erectieproblemen kregen ongeveer 25% meer kans hadden op latere hart- en vaatziekten. De slagaders in de penis zijn smal, dus aderverkalking kan zich daar het eerst laten zien.
Kunnen beweging of een gezondere leefstijl helpen bij erectieproblemen?
Duursport (rond 160 minuten per week), bekkenbodemtraining, en gezonder eten plus bewegen om af te vallen zijn allemaal onderzocht. In een gerandomiseerd onderzoek bij 110 mannen met obesitas (Esposito e.a., 2004) had na 2 jaar ongeveer een derde van de leefstijlgroep erectiescores in het normale bereik. Erectieproblemen kunnen ook een vroeg teken zijn van hart- en vaatziekten, dus laat eerst door een arts de oorzaak bekijken.
Bronnen
- Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
- Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
- Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
- Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
- Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354