Zaburzenia erekcji (ED): co to jest, jak działa wzwód i 4 przyczyny
Badania i źródła, z których korzystaliśmy, są wymienione na końcu. Tekst nie był konsultowany z lekarzem. Zasady redakcyjne
Zaburzenia erekcji to nie tylko „brak wzwodu”. Obejmują też erekcję zbyt słabą albo taką, która słabnie w trakcie stosunku. Wyjaśniamy, jak działa wzwód, jakie są główne przyczyny i jaką rolę odgrywa wiek.
Zaburzenia erekcji (ED) to utrzymująca się trudność w osiągnięciu lub utrzymaniu wzwodu wystarczającego do satysfakcjonującego stosunku. Przyczyny dzieli się na psychogenne, organiczne (naczynia, nerwy, hormony), mieszane i polekowe. W amerykańskim badaniu MMAS 52% mężczyzn w wieku 40-70 lat zgłosiło jakiś stopień ED, a zaburzenia erekcji mogą też sygnalizować choroby serca i naczyń.
Spis treści
Co oznacza ED
ED to skrót od angielskiego Erectile Dysfunction, czyli zaburzeń erekcji, dawniej nazywanych impotencją. Chodzi o trudność w osiągnięciu lub utrzymaniu wzwodu wystarczającego do satysfakcjonującego współżycia. Nie dotyczy to tylko całkowitego braku wzwodu, ale też takich sytuacji:
- wzwód jest, ale za słaby do penetracji
- erekcja słabnie w trakcie stosunku
- czasem wzwód się pojawia, a czasem nie
Jak działa wzwód
Wzwód powstaje dzięki współpracy mózgu, nerwów, naczyń krwionośnych i mięśni.
- Pod wpływem bodźca seksualnego mózg wysyła sygnał, który nerwami dociera do prącia.
- W gąbczastej tkance prącia (ciałach jamistych) naczynia się rozszerzają i napływa krew.
- Wypełnione ciała jamiste uciskają żyły, krew odpływa wolniej i wzwód się utrzymuje. Uważa się, że udział mają w tym też mięśnie dna miednicy otaczające nasadę prącia.
Jeśli któryś z tych etapów nie działa prawidłowo, pojawiają się zaburzenia erekcji.
4 przyczyny
Psychogenne
Wynikają z napięcia, lęku, stresu, depresji lub problemów w związku. Jeśli poranne wzwody są, a trudności pojawiają się tylko podczas współżycia, mogą grać rolę czynniki psychiczne.
Organiczne
Wynikają z chorób lub zmian w organizmie: zmian w naczyniach przy nadciśnieniu, cukrzycy czy podwyższonym cholesterolu, uszkodzenia nerwów po operacjach lub w chorobach rdzenia kręgowego, spadku hormonu męskiego (testosteronu). Zaburzenia erekcji, które narastają z wiekiem, wiążą się głównie ze zmianami w naczyniach.
Mieszane
Udział mają i psychika, i ciało. Często przyczyna fizyczna utrudnia wzwód, a do tego dochodzi lęk, że „znowu się nie uda”.
Polekowe
Mogą wynikać z przyjmowanych leków, np. na nadciśnienie, depresję czy prostatę. Nie odstawiaj ich na własną rękę, tylko porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał.
Jak często występują?
- Wyniki
- Łącznie z postaciami łagodnymi i umiarkowanymi ED zgłosiło 52%; całkowite ED wzrastało z około 5% w wieku 40 lat do około 15% w wieku 70 lat
- Ograniczenia
- Ankieta w jednym regionie USA, bez diagnozy klinicznej
Zaburzenia erekcji są częstsze z wiekiem, ale nie są rzadkie również u młodszych. Związek z wiekiem opisujemy dokładniej w powiązanych artykułach.
Sygnał ostrzegawczy dla zdrowia
- Wyniki
- U mężczyzn, u których pojawiły się zaburzenia erekcji, ryzyko późniejszych chorób serca i naczyń było o około 25% wyższe niż u pozostałych
- Ograniczenia
- Obserwacja uczestników badania profilaktyki raka prostaty; nie oznacza to, że ED wywołuje chorobę
Tętnice prącia są cieńsze niż tętnice serca, dlatego uważa się, że miażdżyca daje o sobie znać właśnie tam wcześniej. Jeśli zauważysz zaburzenia erekcji, potraktuj to jako okazję do sprawdzenia ciśnienia, cukru i cholesterolu.
Możliwości
Przy zaburzeniach erekcji dostępne jest leczenie u lekarza oraz zmiany stylu życia, które możesz wprowadzić sam.
O czym porozmawiać z lekarzem
- Leki doustne: powszechnie stosuje się leki wspomagające erekcję (inhibitory PDE5). Przy niektórych chorobach i lekach nie można ich przyjmować, dlatego potrzebna jest wizyta.
- Inne metody: pompki próżniowe, zastrzyki do prącia, leczenie operacyjne. Dobiera się je z lekarzem do przyczyny.
- Leczenie chorób podstawowych: jeśli występuje cukrzyca, nadciśnienie lub niedobór hormonów, zajmuje się także nimi.
Co możesz zrobić sam
- Trening mięśni dna miednicy: w randomizowanym badaniu 55 mężczyzn (Dorey i wsp., 2004) 40% grupy ćwiczącej przez 3 miesiące uzyskało prawidłową ocenę funkcji erekcji.
- Wysiłek aerobowy: w przeglądzie badań (Gerbild i wsp., 2018) wiele z nich obejmowało 40 minut umiarkowanego lub intensywnego wysiłku 4 razy w tygodniu przez około 6 miesięcy.
- Masa ciała, dieta, rzucenie palenia: w badaniu 110 mężczyzn z otyłością (Esposito i wsp., 2004) 31% grupy, która przez 2 lata zmieniała styl życia, miało wynik funkcji erekcji w normie.
Kiedy iść do lekarza
Zgłoś się do urologa, androloga lub lekarza rodzinnego, jeśli zaburzenia erekcji się utrzymują, pojawiły się nagle, poranne wzwody prawie zniknęły, masz cukrzycę, nadciśnienie lub podwyższony cholesterol albo odczuwasz ból w klatce piersiowej czy duszność.
Najczęstsze pytania
Co oznacza skrót ED?
ED (z ang. Erectile Dysfunction) to zaburzenia erekcji, dawniej nazywane impotencją: utrzymująca się trudność w osiągnięciu lub utrzymaniu wzwodu wystarczającego do satysfakcjonującego stosunku. Chodzi nie tylko o całkowity brak wzwodu, ale też o zbyt słabą erekcję albo taką, która słabnie w trakcie stosunku.
Od jakiego wieku zaburzenia erekcji są częstsze?
Są częstsze z wiekiem, ale nie są rzadkie także u młodszych mężczyzn. W Massachusetts Male Aging Study (MMAS) 52% z 1290 mężczyzn w wieku 40-70 lat zgłosiło jakiś stopień zaburzeń erekcji. U młodszych częściej grają rolę czynniki psychiczne, np. napięcie i zmęczenie, ale może się za tym kryć także przyczyna fizyczna.
Czy zaburzenia erekcji mogą sygnalizować inne choroby?
Mogą. W badaniu, w którym przez około 7 lat obserwowano około 9000 Amerykanów po 55. roku życia (Thompson i wsp., 2005), u mężczyzn z nowymi zaburzeniami erekcji ryzyko późniejszych chorób serca i naczyń było o około 25% wyższe. Tętnice prącia są cienkie, dlatego miażdżyca może dawać o sobie znać właśnie tam wcześniej.
Czy ruch i styl życia mają związek z zaburzeniami erekcji?
Badano wysiłek aerobowy (około 160 minut tygodniowo), trening mięśni dna miednicy oraz dietę z ruchem w celu redukcji masy ciała. W randomizowanym badaniu 110 mężczyzn z otyłością (Esposito i wsp., 2004) około jednej trzeciej grupy, która przez 2 lata zmieniała styl życia, miało wynik funkcji erekcji w normie. Zaburzenia erekcji mogą jednak sygnalizować choroby serca i naczyń, dlatego najpierw warto ustalić przyczynę z lekarzem.
Źródła
- Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
- Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
- Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
- Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
- Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354