Laboratorju Men's CoreMen's Core LabApp b’xejn
DE u erezzjoni

X’inhi d-disfunzjoni erettili? Kif taħdem l-erezzjoni, 4 tipi ta’ kawżi u l-età

Aġġornat 5 referenzi7 min qariL-editjar tal-Laboratorju Men's Core

L-istudji u s-sorsi li użajna huma elenkati fl-aħħar. Mhux rivedut minn tabib. Politika editorjali

Id-DE mhix biss meta ma jkollokx erezzjoni xejn. Erezzjonijiet li mhumiex sodi biżżejjed, jew li jirtabu f’nofs triq, jgħoddu wkoll, u madwar nofs l-irġiel ta’ bejn 40 u 70 sena rrapportaw xi grad minnha fi studju kbir fl-Istati Uniti. Hawn kif taħdem l-erezzjoni, il-kawżi ewlenin u x’rwol għandha l-età.

Punti ewlenin

Id-disfunzjoni erettili (DE) tfisser li ripetutament ma tirnexxilekx tikseb jew iżżomm erezzjoni soda biżżejjed għal sess sodisfaċenti. Il-kawżi tagħha jaqgħu f’erba’ gruppi: psikoloġiċi, fiżiċi (vini u arterji, nervituri, ormoni), imħallta u marbuta mal-mediċini. Fil-Massachusetts Male Aging Study, 52% tal-irġiel ta’ bejn 40 u 70 sena rrapportaw xi grad ta’ DE, u d-DE tista’ tkun sinjal bikri ta’ mard tal-qalb jew tal-vini u l-arterji.

Kontenut
  1. X’tfisser id-DE
  2. Kif taħdem l-erezzjoni
  3. 4 tipi ta’ kawżi
  4. Kemm hija komuni d-DE?
  5. Id-DE bħala sinjal ta’ mard ieħor
  6. Għażliet għad-DE
  7. Meta tmur għand tabib
  8. Mistoqsijiet frekwenti
  9. Referenzi
  10. Kompli aqra

X’tfisser id-DE

DE tfisser disfunzjoni erettili. Normalment tiġi deskritta bħala li ripetutament ma tkunx tista’ tikseb jew iżżomm erezzjoni soda biżżejjed biex ikollok sess sodisfaċenti. Mhix biss meta ma jkollokx erezzjoni xejn. Tinkludi wkoll:

  • meta jkollok erezzjoni, imma mhix iebsa biżżejjed għall-penetrazzjoni
  • meta titlef is-sodezza f’nofs triq (titlef l-erezzjoni waqt is-sess)
  • erezzjonijiet li xi drabi jaħdmu u xi drabi le

Kif taħdem l-erezzjoni

L-erezzjoni sseħħ meta l-moħħ, in-nervituri, il-vini u l-arterji u l-muskoli jaħdmu wieħed wara l-ieħor.

  1. L-istimulazzjoni sesswali tibgħat sinjali mill-moħħ, permezz tan-nervituri, sal-pene.
  2. Fit-tessut sponoż ġewwa l-pene (il-corpora cavernosa), l-arterji jirrilassaw u d-demm jidħol.
  3. It-tessut minfuħ jagħfas fuq il-vini, għalhekk id-demm ma jistax joħroġ faċilment u l-pene jibqa’ sod. Il-muskoli tal-qiegħ pelviku madwar il-bażi tal-pene huma maħsuba li għandhom ukoll rwol.

Jekk xi pass f’din il-katina ma jaħdimx tajjeb, tista’ tirriżulta d-DE.

4 tipi ta’ kawżi

Psikoloġiċi

Nervi, ansjetà, stress, depressjoni jew problemi fir-relazzjoni. Jekk xorta jkollok erezzjonijiet filgħodu imma l-affarijiet ma jaħdmux waqt is-sess, jistgħu jkunu involuti fatturi psikoloġiċi.

Fiżiċi

Bidliet fil-ġisem: bidliet fil-vini u l-arterji minħabba pressjoni għolja, dijabete jew kolesterol għoli; ħsara fin-nervituri wara operazzjoni jew kundizzjonijiet tas-sinsla; jew livell baxx tal-ormon maskili (testosteron). Il-biċċa l-kbira tad-DE li ssir aktar komuni mal-età hija maħsuba li tinvolvi bidliet fil-vini u l-arterji.

Imħallta

Kemm il-moħħ kif ukoll il-ġisem huma involuti. Mudell komuni: kawża fiżika tagħmel l-erezzjonijiet aktar diffiċli, imbagħad l-inkwiet li «se terġa’ tfalli» iżid magħha.

Marbuta mal-mediċini

Xi mediċini għall-pressjoni, għad-depressjoni jew għall-prostata jistgħu jikkawżaw DE. Twaqqafx mediċina waħdek; kellem lit-tabib li kitibhielek.

Kemm hija komuni d-DE?

DE f’irġiel ta’ bejn 40 u 70 senaMassachusetts Male Aging Study1994J Urol
1,290raġel ta’ 40–70 sena
52%xi grad ta’ DE
5% → 15%DE sħiħa, età 40 kontra 70
Sejbiet
Id-DE kienet komuni u saret aktar komuni mal-età; id-DE sħiħa żdiedet madwar tliet darbiet bejn l-40 u s-70 sena
Kawtela
Ibbażat fuq kwestjonarji f’żona waħda tal-Istati Uniti lejn l-aħħar tas-snin tmenin, mhux fuq eżamijiet

Id-DE mhix problema ta’ rġiel anzjani biss: anke rġiel iżgħar ikollhom.

Id-DE bħala sinjal ta’ mard ieħor

Id-DE u mard tal-qalb u tal-vini u l-arterji aktar tardThompson u oħrajn2005JAMA
9,457raġel ta’ 55 sena jew aktar
~7 sninsegwitu
25%riskju ogħla
Sejbiet
L-irġiel li żviluppaw DE kellhom riskju ta’ madwar 25% ogħla ta’ mard tal-qalb jew tal-vini u l-arterji aktar tard minn dawk li ma żviluppawx
Kawtela
L-irġiel kienu qed jieħdu sehem fi prova għall-prevenzjoni tal-kanċer tal-prostata; ma jfissirx li d-DE tikkawża mard tal-qalb

L-arterji tal-pene huma idjaq minn dawk tal-qalb, għalhekk it-twebbis tal-arterji huwa maħsub li jidher hemmhekk l-ewwel. Jekk tinnota d-DE, ħudha bħala raġuni biex tiċċekkja l-pressjoni, iz-zokkor fid-demm u l-kolesterol.

Għażliet għad-DE

Hemm għażliet mediċi u bidliet fl-istil tal-ħajja li tista’ taħdem fuqhom int stess.

X’jista’ jiddiskuti t-tabib

  • Pilloli: mediċini li jgħinu l-erezzjoni (inibituri tal-PDE5) jintużaw ħafna. Mhumiex sikuri għal kulħadd, skont saħħtek u mediċini oħra, għalhekk tabib irid jiċċekkja l-ewwel.
  • Metodi oħra: apparat tal-vakwu, injezzjonijiet fil-pene jew operazzjoni, magħżula mat-tabib skont il-kawża.
  • Kura tal-kundizzjoni sottostanti: id-dijabete, il-pressjoni għolja jew ormoni baxxi jiġu kkurati fl-istess ħin.

X’tista’ taħdem fuqu int stess

  • Taħriġ tal-qiegħ pelviku: fi prova randomizzata ta’ 55 raġel (Dorey u oħrajn, 2004), 40% tal-grupp li tħarreġ għal 3 xhur kellhom punteġġi tal-funzjoni erettili lura fil-medda normali.
  • Eżerċizzju aerobiku: f’reviżjoni ta’ studji (Gerbild u oħrajn, 2018), ħafna studji użaw eżerċizzju moderat sa qawwi għal 40 minuta, 4 darbiet fil-ġimgħa, għal madwar 6 xhur.
  • Piż, dieta u ebda tipjip: fi prova ta’ 110 irġiel b’obeżità (Esposito u oħrajn, 2004), 31% tal-grupp li biddel l-istil tal-ħajja għal sentejn kellhom punteġġi tal-funzjoni erettili fil-medda normali.

Meta tmur għand tabib

Mur għand urologu, klinika tas-saħħa tal-irġiel jew it-tabib tiegħek jekk id-DE tkompli, bdiet f’daqqa waħda, jekk l-erezzjonijiet ta’ filgħodu kważi waqfu, jekk għandek dijabete, pressjoni għolja jew kolesterol għoli, jew jekk għandek uġigħ fis-sider jew qtugħ ta’ nifs.

Mistoqsijiet frekwenti

X’tfisser disfunzjoni erettili?

Id-disfunzjoni erettili (DE) tfisser li, darba wara l-oħra, ma tistax tikseb jew iżżomm erezzjoni soda biżżejjed għal sess sodisfaċenti. Mhux biss li ma jkollokx erezzjoni xejn: erezzjonijiet mhux sodi biżżejjed, jew li jintilfu f’nofs it-triq, jgħoddu wkoll.

F’liema età ssir komuni d-disfunzjoni erettili?

Issir aktar komuni maż-żmien, imma l-irġiel żgħażagħ ukoll ikollhom. Fil-Massachusetts Male Aging Study, b’1,290 raġel bejn 40 u 70 sena, 52% irrapportaw xi grad ta’ DE, u d-DE sħiħa telgħet minn madwar 5% fl-40 sena għal madwar 15% fis-70. Fl-irġiel iżgħar, in-nervi u l-għeja spiss ikollhom sehem, imma tista’ tkun hemm ukoll kawża fiżika.

Id-disfunzjoni erettili tista’ tkun sinjal ta’ problema oħra tas-saħħa?

Iva. Studju li segwa madwar 9,000 raġel Amerikan ta’ 55 sena jew aktar għal 7 snin (Thompson u oħrajn, 2005) irrapporta li l-irġiel li żviluppaw DE kellhom riskju madwar 25% ogħla ta’ mard tal-qalb jew tal-vini aktar tard. L-arterji tal-pene huma dojoq, għalhekk it-twebbis tal-arterji jista’ jidher hemm l-ewwel.

L-eżerċizzju jew bidliet fl-istil tal-ħajja jistgħu jgħinu fid-disfunzjoni erettili?

Ġew studjati l-eżerċizzju aerobiku (madwar 160 minuta fil-ġimgħa), it-taħriġ tal-qiegħ pelviku, u d-dieta flimkien mal-eżerċizzju biex titlef il-piż. F’prova randomizzata ta’ 110 raġel b’obeżità (Esposito u oħrajn, 2004), madwar terz tal-grupp li biddel l-istil tal-ħajja kellhom punteġġi tal-funzjoni erettili fil-medda normali wara sentejn. Id-DE tista’ tkun ukoll sinjal bikri ta’ mard tal-qalb jew tal-vini, għalhekk ħalli tabib jiċċekkja l-kawża l-ewwel.

Referenzi

  1. Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
  2. Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
  3. Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
  4. Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
  5. Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354

Kompli aqra