اختلال نعوظ چیست؟ سازوکار نعوظ، ۴ نوع علت و نقش سن
مطالعات و منابعی که استفاده کرده‌ایم در پایان مقاله آمده است. این مقاله را پزشک بازبینی نکرده است. سیاست تحریریه
اختلال نعوظ فقط به معنای نبودِ کامل نعوظ نیست. نعوظی که به اندازهٔ کافی سفت نیست یا در میانهٔ کار از بین می‌رود هم جزو آن است، و در یک مطالعهٔ بزرگ آمریکایی حدود نیمی از مردان ۴۰ تا ۷۰ ساله درجاتی از آن را گزارش کردند. سازوکار نعوظ، علت‌های اصلی و نقش سن را اینجا بخوانید.
اختلال نعوظ یعنی ناتوانی مکرر در رسیدن به نعوظی که برای رابطه‌ای رضایت‌بخش کافی باشد، یا حفظ آن. علت‌های آن چهار دسته‌اند: روانی، جسمی (عروق، اعصاب، هورمون‌ها)، مختلط و دارویی. در مطالعهٔ پیری مردان ماساچوست، ۵۲٪ از مردان ۴۰ تا ۷۰ ساله درجاتی از اختلال نعوظ را گزارش کردند، و این اختلال میتواند نشانهٔ زودهنگام بیماری قلبی و عروقی باشد.
فهرست مطالب
اختلال نعوظ یعنی چه
اختلال نعوظ معمولاً به این صورت توصیف میشود: ناتوانی مکرر در رسیدن به نعوظی که برای رابطه‌ای رضایت‌بخش کافی باشد، یا حفظ آن. فقط به نبودِ کامل نعوظ محدود نیست و این موارد را هم در بر می‌گیرد:
- نعوظ رخ می‌دهد، اما برای دخول به اندازهٔ کافی سفت نیست
- سفتی در میانهٔ کار از بین می‌رود
- نعوظ گاهی کار می‌کند و گاهی نه
سازوکار نعوظ
نعوظ زمانی رخ می‌دهد که مغز، اعصاب، رگ‌ها و عضلات به ترتیب کار کنند.
- تحریک جنسی پیام‌هایی را از مغز از طریق اعصاب به آلت می‌فرستد.
- در بافت اسفنجی درون آلت (اجسام غاری)، رگ‌ها شُل میشوند و خون به داخل جریان می‌یابد.
- بافتِ پرشده بر سیاهرگ‌ها فشار می‌آورد، خون به‌آسانی خارج نمی‌شود و آلت سفت می‌ماند. تصور میشود عضلات کف لگن در اطراف ریشهٔ آلت هم در این کار نقش دارند.
اگر هر حلقه‌ای از این زنجیره خوب کار نکند، اختلال نعوظ ممکن است پیش بیاید.
۴ نوع علت
روانی
اضطراب، نگرانی، استرس، افسردگی یا مشکلات زناشویی. اگر هنوز نعوظ صبحگاهی دارید اما هنگام رابطه کار نمی‌کند، ممکن است عوامل روانی در کار باشند.
جسمی
تغییراتی در بدن: تغییر رگ‌ها به دلیل فشار خون بالا، دیابت یا چربی خون بالا؛ آسیب اعصاب پس از جراحی یا بیماریهای ستون فقرات؛ یا کاهش هورمون مردانه (تستوسترون). تصور میشود بیشتر اختلال نعوظی که با افزایش سن شایعتر میشود با تغییرات عروقی همراه است.
مختلط
هم جسم و هم روان درگیرند. الگویی رایج: علتی جسمی نعوظ را دشوارتر می‌کند و سپس نگرانی از «شکست دوباره» بر آن افزوده میشود.
دارویی
برخی داروهای فشار خون، افسردگی یا پروستات می‌توانند باعث اختلال نعوظ شوند. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید؛ با پزشکی که آن را تجویز کرده صحبت کنید.
اختلال نعوظ چقدر شایع است؟
- یافته
- اختلال نعوظ شایع بود و با افزایش سن شایعتر شد؛ اختلال کامل میان ۴۰ و ۷۰ سالگی حدود سه برابر شد
- محدودیت
- بر پایهٔ پرسشنامه در یک منطقهٔ آمریکا در اواخر دههٔ ۱۹۸۰، نه معاینه
اختلال نعوظ فقط مشکل مردان مسن نیست؛ مردان جوان هم دچارش میشوند.
اختلال نعوظ به‌عنوان نشانهٔ بیماری دیگر
- یافته
- مردانی که دچار اختلال نعوظ شدند، حدود ۲۵٪ بیشتر از دیگران در سالهای بعد به بیماری قلبی یا عروقی مبتلا شدند
- محدودیت
- شرکت‌کنندگان در یک کارآزمایی پیشگیری از سرطان پروستات بودند؛ این به معنای آن نیست که اختلال نعوظ باعث بیماری قلبی میشود
سرخرگهای آلت از سرخرگهای قلب باریک‌ترند، به همین دلیل تصور میشود سخت شدن سرخرگها ابتدا در آنجا خود را نشان می‌دهد. اگر متوجه اختلال نعوظ شدید، آن را دلیلی برای بررسی فشار خون، قند خون و چربی خون بدانید.
گزینه‌ها برای اختلال نعوظ
هم گزینه‌های پزشکی وجود دارد و هم تغییراتی در سبک زندگی که خودتان می‌توانید روی آن‌ها کار کنید.
آنچه پزشک میتواند با شما بررسی کند
- قرص‌ها: داروهایی که به نعوظ کمک می‌کنند (مهارکننده‌های PDE5) رایج‌اند. بسته به وضعیت سلامت و داروهای دیگرتان برای همه بی‌خطر نیستند، پس پزشک باید ابتدا بررسی کند.
- روش‌های دیگر: دستگاه خلأ، تزریق در آلت یا جراحی، که بسته به علت با پزشک انتخاب میشوند.
- درمان بیماری زمینه‌ای: دیابت، فشار خون بالا یا کمبود هورمون هم‌زمان درمان میشوند.
آنچه خودتان می‌توانید روی آن کار کنید
- ورزش کف لگن: در کارآزمایی تصادفی‌ای روی ۵۵ مرد (Dorey و همکاران، ۲۰۰۴)، نمرهٔ عملکرد نعوظ ۴۰٪ از گروهی که ۳ ماه تمرین کردند به محدودهٔ طبیعی بازگشت.
- ورزش هوازی: در مروری بر مطالعات (Gerbild و همکاران، ۲۰۱۸)، بسیاری از مطالعات از ورزش متوسط تا شدید، ۴۰ دقیقه، ۴ بار در هفته و به مدت حدود ۶ ماه استفاده کرده بودند.
- وزن، تغذیه و ترک سیگار: در کارآزمایی‌ای روی ۱۱۰ مرد مبتلا به چاقی (Esposito و همکاران، ۲۰۰۴)، ۳۱٪ از گروهی که ۲ سال سبک زندگی خود را تغییر دادند نمرهٔ عملکرد نعوظ در محدودهٔ طبیعی داشتند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
اگر اختلال نعوظ ادامه دارد، ناگهان شروع شده، نعوظ صبحگاهی تقریباً از بین رفته، دیابت، فشار خون بالا یا چربی خون بالا دارید، یا درد قفسهٔ سینه یا تنگی نفس دارید، به متخصص اورولوژی، درمانگاه سلامت مردان یا پزشک خود مراجعه کنید.
پرسش‌های رایج
اختلال نعوظ یعنی چه؟
اختلال نعوظ یعنی ناتوانی مکرر در رسیدن به نعوظی که برای رابطه‌ای رضایت‌بخش کافی باشد، یا حفظ آن. فقط به نبودِ کامل نعوظ محدود نمی‌شود: نعوظی که به اندازهٔ کافی سفت نیست یا در میانهٔ کار از بین می‌رود هم جزو آن است.
اختلال نعوظ از چه سنی شایع میشود؟
با افزایش سن شایعتر میشود، اما مردان جوان هم دچارش میشوند. در مطالعهٔ پیری مردان ماساچوست (MMAS) روی ۱٬۲۹۰ مرد ۴۰ تا ۷۰ ساله، ۵۲٪ درجاتی از اختلال نعوظ را گزارش کردند و اختلال نعوظ کامل از حدود ۵٪ در ۴۰ سالگی به حدود ۱۵٪ در ۷۰ سالگی رسید. در مردان جوانتر، اضطراب و خستگی اغلب نقش دارند، اما ممکن است یک بیماری جسمی هم پشت آن باشد.
آیا اختلال نعوظ میتواند نشانهٔ مشکل سلامتی دیگری باشد؟
بله، ممکن است. مطالعهای که حدود ۹٬۰۰۰ مرد آمریکایی ۵۵ سال به بالا را ۷ سال پیگیری کرد (Thompson و همکاران، ۲۰۰۵) گزارش داد که مردانی که دچار اختلال نعوظ شدند، حدود ۲۵٪ بیشتر در معرض بیماریهای قلبی و عروقی در سالهای بعد بودند. سرخرگهای آلت باریکاند و ممکن است سخت شدن سرخرگها ابتدا در آنجا خود را نشان دهد.
آیا ورزش یا تغییر سبک زندگی به اختلال نعوظ کمک می‌کند؟
ورزش هوازی (حدود ۱۶۰ دقیقه در هفته)، ورزش کف لگن، و رژیم غذایی همراه با ورزش برای کاهش وزن همگی بررسی شده‌اند. در کارآزمایی تصادفی‌ای روی ۱۱۰ مرد مبتلا به چاقی (Esposito و همکاران، ۲۰۰۴)، پس از ۲ سال حدود یک‌سوم گروه تغییر سبک زندگی نمرهٔ عملکرد نعوظ در محدودهٔ طبیعی داشتند. اختلال نعوظ میتواند نشانهٔ زودهنگام بیماری قلبی و عروقی هم باشد، پس اول از پزشک بخواهید علت را بررسی کند.
منابع
- Feldman HA, et al. Impotence and its medical and psychosocial correlates: results of the Massachusetts Male Aging Study. J Urol. 1994;151(1):54-61. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8254833/
- Thompson IM, et al. Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. JAMA. 2005;294(23):2996-3002. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16414947/
- Dorey G, et al. Randomised controlled trial of pelvic floor muscle exercises and manometric biofeedback for erectile dysfunction. Br J Gen Pract. 2004;54(508):819-825. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1324914/
- Gerbild H, et al. Physical Activity to Improve Erectile Function: A Systematic Review of Intervention Studies. Sex Med. 2018;6(2):75-89. doaj.org/article/91eb296258654277ba5cb0268ced6754
- Esposito K, et al. Effect of lifestyle changes on erectile dysfunction in obese men: a randomized controlled trial. JAMA. 2004;291(24):2978-2984. search.pedro.org.au/search-results/record-detail/11354