កង្វះវីតាមីន D ចំពោះបុរស៖ មូលហេតុ ការស្រាវជ្រាវ និងអ្វីដែលគួរញ៉ាំ

មាតិកា

1. តើវីតាមីន D ធ្វើអ្វី?
2. ត្រូវការប៉ុន្មាន
3. តើមានប៉ុន្មាននាក់ពិតជាខ្វះ?
4. ហេតុអ្វីបុរសកម្ពុជាអាចខ្វះ
5. តើត្រូវហាលថ្ងៃប៉ុន្មាន?
6. ការស្រាវជ្រាវអំពីតេស្តូស្តេរ៉ូន និង ED
7. អាហារដែលមានវីតាមីន D
8. ប្រសិនបើលេបអាហារបំប៉ន សូមប្រយ័ត្នកម្រិតខ្ពស់បំផុត
9. ប្រសិនបើអ្នកចង់ពិនិត្យអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក
10. ពេលណាគួរជួបគ្រូពេទ្យ
11. សំណួរដែលសួរញឹកញាប់
12. ឯកសារយោង
13. អានបន្ត

តើវីតាមីន D ធ្វើអ្វី?

វីតាមីន D ជួយពោះវៀនស្រូបកាល់ស្យូម និងផូស្វ័រ ហើយរក្សាកាល់ស្យូមក្នុងឈាមឱ្យមានលំនឹង។ វាចាំបាច់សម្រាប់ឆ្អឹង និងធ្មេញ ហើយមានតួនាទីក្នុងដំណើរការសរសៃប្រសាទ និងសាច់ដុំ។

ខុសពីវីតាមីនផ្សេងទៀត វាមិនមកពីអាហារតែប៉ុណ្ណោះទេ៖ ស្បែកបង្កើតវានៅពេលត្រូវពន្លឺថ្ងៃ (UVB)។ កង្វះរយៈពេលយូរអាចធ្វើឱ្យឆ្អឹងទន់ចំពោះមនុស្សពេញវ័យ (osteomalacia) ហើយនៅពេលចាស់ អាចបង្កើនហានិភ័យពុកឆ្អឹង និងបាក់ឆ្អឹង។

ត្រូវការប៉ុន្មាន

NIH Office of Dietary Supplements; បរិមាណមធ្យមពីការស្ទង់មតិជាតិ US (NHANES 2015–2016)។ 1 µg = 40 IU។

ក្រៅពីត្រីមានខ្លាញ់ អាហារដែលមានវីតាមីន D ច្រើនមានតិចណាស់ ដូច្នេះសម្រាប់បុរសភាគច្រើន អាហារតែម្យ៉ាងមិនគ្រប់ទេ ហើយពន្លឺថ្ងៃបំពេញផ្នែកដែលនៅសល់។ យើងមិនបានរកឃើញការវាស់វែងជាតិសម្រាប់បុរសកម្ពុជា ដែលអាចដកស្រង់នៅទីនេះបានទេ។

តើមានប៉ុន្មាននាក់ពិតជាខ្វះ?

អាហារគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយ។ កម្រិត 25(OH)D ក្នុងឈាមបង្ហាញរូបភាពពេញលេញ រួមទាំងពន្លឺថ្ងៃ។ ក្នុងទិន្នន័យ US ឆ្នាំ 2011–2014 មនុស្សអាយុ 1 ឆ្នាំឡើងទៅ 5% មានកម្រិតក្រោម 30 nmol/L (12 ng/mL) ដែលភ្ជាប់នឹងកង្វះ ហើយ 18% ទៀតស្ថិតនៅចន្លោះ 30 ទៅ 49 nmol/L (12 ទៅ 19.6 ng/mL) ដែលជាទូទៅចាត់ទុកថាមិនគ្រប់គ្រាន់។

នេះជាការសិក្សានៅជប៉ុន ដែលនៅឆ្ងាយពីខ្សែអេក្វាទ័រជាងកម្ពុជា។ វាមិនមានន័យថាកម្ពុជាមានអ្នកខ្វះច្រើនដូច្នេះទេ ប៉ុន្តែបង្ហាញថាជីវិតក្នុងអគារអាចបន្ថយវីតាមីន D បាន។

ហេតុអ្វីបុរសកម្ពុជាអាចខ្វះ

• នៅក្នុងអគារពេញមួយថ្ងៃ៖ កាំរស្មី UVB ដែលបង្កើតវីតាមីន D មិនឆ្លងកាត់កញ្ចក់ទេ ដូច្នេះពន្លឺថ្ងៃតាមបង្អួចការិយាល័យ ឬឡាន មិនបង្កើតវីតាមីន D ទេ។
• វេនយប់ និងការងារនៅបរទេស៖ ការងាររោងចក្រវេនយប់ ឬការងារនៅថៃ និងកូរ៉េខាងក្នុងអគារ អាចធ្វើឱ្យស្បែកស្ទើរតែមិនត្រូវថ្ងៃ។
• ការគ្របខ្លួន និងឡេការពារកម្តៅថ្ងៃ៖ អាវដៃវែង មួក និងក្រមាគ្របមុខ គឺធម្មតាពេលជិះម៉ូតូក្រោមថ្ងៃក្តៅ ប៉ុន្តែវាបិទស្បែកពី UVB។ ឡេ SPF 8 ឡើងទៅហាក់ដូចជារារាំង UV នេះផងដែរ។
• ពណ៌ស្បែក៖ យោងតាម NIH ស្បែកខ្មៅជាងបង្កើតវីតាមីន D តិចជាងក្រោមពន្លឺថ្ងៃដូចគ្នា។
• រដូវវស្សា៖ ពពក និងផ្សែងអ័ព្ទកាត់បន្ថយ UV (NIH)។

តើត្រូវហាលថ្ងៃប៉ុន្មាន?

វិទ្យាស្ថានជាតិសិក្សាបរិស្ថានរបស់ជប៉ុន បានប៉ាន់ស្មានរយៈពេលដែលមុខ និងខ្នងដៃទាំងពីរ (ប្រហែល 600 cm²) ត្រូវហាលថ្ងៃត្រង់មេឃស្រឡះ ដើម្បីបង្កើតវីតាមីន D 5.5 µg៖

Miyauchi et al., 2013។ សន្មតថាគ្មានវីតាមីន D ពីអាហារ។ នៅ Tsukuba ខែធ្នូ ត្រូវការប្រហែល 106 នាទីនៅម៉ោង 9 ព្រឹក និងប្រហែល 271 នាទីនៅម៉ោង 3 រសៀល។

ភ្នំពេញស្ថិតនៅប្រហែល 11.5°N ជិតខ្សែអេក្វាទ័រជាងច្រើន ដូច្នេះ UVB ខ្លាំងស្ទើរពេញមួយឆ្នាំ ហើយមិនធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅខែធ្នូដូចជប៉ុនទេ។ ប៉ុន្តែម៉ោងសំខាន់៖ ពេលព្រឹកព្រលឹម និងល្ងាច UVB ខ្សោយ។ សម្រាប់មនុស្សជាច្រើន ការហាលមុខ និងដៃពីរបីនាទីនៅខាងក្រៅប្រហែលគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែកុំហាលថ្ងៃយូររហូតដល់រលាកស្បែក។

ការស្រាវជ្រាវអំពីតេស្តូស្តេរ៉ូន និង ED

ទំនាក់ទំនងរវាងវីតាមីន D តេស្តូស្តេរ៉ូន និងការឡើងរឹងត្រូវបានសិក្សា ប៉ុន្តែអ្វីដែលដឹងនៅមានកម្រិត។

ចំពោះតេស្តូស្តេរ៉ូន ការសាកល្បងអាហារបំប៉នមិនឯកភាពគ្នាទេ៖

• កើនឡើង៖ ចំពោះបុរស 54 នាក់ដែលខ្វះវីតាមីន D ក្នុងការសាកល្បងសម្រកទម្ងន់នៅអាល្លឺម៉ង់ (Pilz et al., 2011) អ្នកដែលលេប 83 µg (3,332 IU) ក្នុងមួយថ្ងៃរយៈពេលមួយឆ្នាំ មានតេស្តូស្តេរ៉ូនសរុបកើនឡើងបន្តិច។ ជាការសិក្សាតូច ដែលជាផ្នែកនៃការសាកល្បងសម្រកទម្ងន់។
• គ្មានភាពខុសគ្នា៖ ចំពោះបុរសមានសុខភាពល្អ 100 នាក់ដែលមានតេស្តូស្តេរ៉ូនទាបបន្តិច (Lerchbaum et al., 2019) 500 µg (20,000 IU) ក្នុងមួយសប្តាហ៍រយៈពេល 12 សប្តាហ៍ មិនបានផ្លាស់ប្តូរតេស្តូស្តេរ៉ូនទេ។
• ការសាកល្បងរួមបញ្ចូលគ្នា៖ ការវិភាគឆ្នាំ 2019 លើការសាកល្បង 8 មិនបានរកឃើញភាពខុសគ្នាច្បាស់ក្នុងតេស្តូស្តេរ៉ូនសរុបទេ។

ការនាំកម្រិតទាបឱ្យត្រឡប់មកធម្មតាវិញគឺសមហេតុផល ប៉ុន្តែមិនអាចនិយាយថាការលេបវីតាមីន D បង្កើនតេស្តូស្តេរ៉ូនបានទេ។ សម្រាប់រូបភាពទូលំទូលាយ សូមមើល ការបង្កើនតេស្តូស្តេរ៉ូនតាមបែបធម្មជាតិ។

អាហារដែលមានវីតាមីន D

ប្រភពធម្មជាតិសំខាន់គឺត្រីមានខ្លាញ់ និងស៊ុត; សាច់ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងបន្លែស្ទើរតែគ្មាន។ បរិមាណយកពី NIH Office of Dietary Supplements។

ត្រីដែលឃើញញឹកញាប់ក្នុងម្ហូបខ្មែរ (គ្មានរូបភាព)៖

យើងមិនបានរកឃើញបរិមាណវីតាមីន D ដែលអាចដកស្រង់សម្រាប់ត្រីទាំងនេះទេ ដូច្នេះមិនបានដាក់លេខ។ សម្រាប់ប្រៀបធៀប៖ ត្រីសាម៉ុងដាំស្រួល 3 អោន (85 g) មានប្រហែល 14.2 µg (NIH)។

សម្រាប់សារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងទៀតដែលបុរសតែងខ្វះ សូមមើល សារធាតុចិញ្ចឹមដែលបុរសកម្ពុជាខ្វះ។

ប្រសិនបើលេបអាហារបំប៉ន សូមប្រយ័ត្នកម្រិតខ្ពស់បំផុត

ប្រសិនបើអ្នកកម្រញ៉ាំត្រី ឬកម្រចេញក្រៅ អាហារបំប៉នជាជម្រើសមួយ។ ស្លាកសញ្ញាអាចប្រើ IU៖ 1 µg = 40 IU។ កម្រិតក្នុងមួយគ្រាប់ខុសគ្នាច្រើន ដូច្នេះសូមអានស្លាកសញ្ញា។

អ្វីដែលត្រូវប្រយ័ត្នគឺការលេបច្រើនពេក។ កម្រិតខ្ពស់បំផុតសម្រាប់មនុស្សពេញវ័យគឺ 100 µg (4,000 IU) ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ច្រើនពេកអាចបង្កើនកាល់ស្យូមក្នុងឈាម (hypercalcemia) ដែលបណ្តាលឱ្យចង់ក្អួត មិនឃ្លានអាហារ ខ្សោយ ស្រេកទឹក នោមញឹក និងគ្រួសក្នុងតម្រងនោម។ ការលេបផលិតផលច្រើនរួមគ្នាអាចធ្វើឱ្យលើសកម្រិតដោយមិនដឹងខ្លួន។

• ពិនិត្យថាអ្នកមិនលេបវីតាមីនចម្រុះ និងវីតាមីន D ដាច់ដោយឡែកក្នុងពេលតែមួយ។
• ប្រសិនបើអ្នកមានជំងឺតម្រងនោម ឬកំពុងលេបថ្នាំ សូមសួរគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការីជាមុន។

ប្រសិនបើអ្នកចង់ពិនិត្យអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក

វីតាមីន D ខុសគ្នាខ្លាំងរវាងថ្ងៃមានត្រី និងគ្មានត្រី ដូច្នេះមួយថ្ងៃប្រាប់បានតិច។ ការមើលអាហារមួយ ឬពីរសប្តាហ៍ឡើងវិញ បង្ហាញថាតើត្រីមានញឹកញាប់ប៉ុណ្ណា។

ការប៉ាន់ស្មានពីរូបថតគ្រាន់តែជាប្រហាក់ប្រហែល មិនមែនបរិមាណពិតប្រាកដ ហើយមិននិយាយអំពីឥទ្ធិពលលើរាងកាយរបស់អ្នកទេ។

ពេលណាគួរជួបគ្រូពេទ្យ

កុំបង្កើនអាហារបំប៉នដោយខ្លួនឯង សូមជួបគ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើ៖

• ឈឺឆ្អឹង ឬខ្នងមិនបាត់ ឬបាក់ឆ្អឹងដោយសារដួលតិចតួច៖ គ្រូពេទ្យអាចពិនិត្យជំងឺពុកឆ្អឹង។
• អ្នកលេបអាហារបំប៉ន ហើយចង់ក្អួត មិនឃ្លានអាហារ ស្រេកទឹក ឬនោមញឹកជាប់ៗ៖ អាចលេបច្រើនពេក។ ឈប់ ហើយជួបគ្រូពេទ្យ។
• ការឡើងរឹងស្រាប់តែពិបាក ឬចំណង់ផ្លូវភេទទាប និងអស់កម្លាំងជាប់ៗ៖ ជួបគ្រូពេទ្យឯកទេសផ្លូវទឹកនោម ឬគ្រូពេទ្យរបស់អ្នក។ ED អាចជាសញ្ញានៃទឹកនោមផ្អែម សម្ពាធឈាមខ្ពស់ ឬជំងឺបេះដូង ហើយអាចធ្វើតេស្តតេស្តូស្តេរ៉ូនបាន។
• មានឈាមក្នុងទឹកនោម ឈឺពេលនោម ឬគ្រុនក្តៅ៖ នេះចង្អុលទៅមូលហេតុផ្សេងពីអាហារូបត្ថម្ភ សូមជួបគ្រូពេទ្យឆាប់។

សំណួរដែលសួរញឹកញាប់

ឯកសារយោង

1. NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin D: Fact Sheet for Health Professionals. ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminD-HealthProfessional/
2. Miyamoto H, et al. Determination of a Serum 25-Hydroxyvitamin D Reference Ranges in Japanese Adults Using Fully Automated Liquid Chromatography-Tandem Mass Spectrometry. J Nutr. 2023;153(4):1253-1264. pesquisa.bvsalud.org/sms/resource/pt/mdl-36806449
3. National Institute for Environmental Studies (Japan). ការប៉ាន់ស្មានរយៈពេលហាលថ្ងៃដែលត្រូវការដើម្បីបង្កើតវីតាមីន D (Miyauchi M, et al. J Nutr Sci Vitaminol. 2013;59:257-263)។ ជាភាសាជប៉ុន។ cger.nies.go.jp/ja/about/results/2013/13030.html
4. Crafa A, et al. Is There an Association Between Vitamin D Deficiency and Erectile Dysfunction? A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2020;12(5):1411. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7284343/
5. Wei Y, Chen P, Chen Q, Zhu H. Serum vitamin D levels and erectile dysfunction: A systematic review and meta-analysis. Andrologia. 2019;51(3):e13211. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30523636/
6. Pilz S, et al. Effect of vitamin D supplementation on testosterone levels in men. Horm Metab Res. 2011;43(3):223-225 (សេចក្តីសង្ខេបដោយ CATIE)។ catie.ca/treatmentupdate-185/can-vitamin-d-increase-testoste
7. Lerchbaum E, et al. Effects of vitamin D supplementation on androgens in men with low testosterone levels: a randomized controlled trial. Eur J Nutr. 2019. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30460609/
8. The effect of vitamin D supplementation on the androgenic profile in men: a systematic review and meta-analysis of clinical trials. Andrologia. 2019;51(9):e13343. pesquisa.bvsalud.org/ses/resource/pt/mdl-31332821

អានបន្ត

• ការបង្កើនតេស្តូស្តេរ៉ូនតាមបែបធម្មជាតិការគេង ទម្ងន់ លំហាត់ប្រាណ និងអាហារបំប៉ន
• កង្វះម៉ាញេស្យូមចំពោះបុរសបាយស សម្ល និងអ្វីដែលគួរញ៉ាំ
• សារធាតុចិញ្ចឹមដែលបុរសកម្ពុជាខ្វះកម្ពុជាធៀបនឹងពិភពលោក